Lưu trữ Blog

11 tháng 11, 2012

Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc trong tôi


http://a8.vietbao.vn/images/vn888/hot/v2012/20121002-131956-1-031b2ce9127f6e63352dafc2fdceb7f4.jpeg 

HỌC MỖI NGÀY. Huỳnh Như Phương trong bài "Thơ ẩn hiện giữa đời " đã bình thơ  Đỗ Hồng Ngọc: "Cũng như phải đạt đến một sự hoà hợp nào đó giữa “ngã” và “tha”, người ta mới viết được những câu thơ như Đỗ Hồng Ngọc: "Hội An còn ngái ngủ / Mái chùa ôm vầng trăng/ Giật mình nghe tiếng chổi/ Gà gáy vàng trong sương." Tan biến giữa mênh mông, ta còn biết nhận ra mình ở đâu? Chỉ là ở cái giật mình. Và hễ còn giật mình là còn có thơ" . Tôi tâm đắc với Hunh Như Phương về cái giật mình và sẩn hiện giữa đời nhưng Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc trong tôi không chỉ có thơ mà còn chính cuộc đời phúc hậu, lịch lãm, và tầm nhìn thiền quán. Bạn đọc có thlần tìm tác phẩm ông tại trang này
“Một chút tôi”
Lời ngỏ cho dohongngoc.com


Tôi mù tịt công nghệ thông tin. Tôi cũng không ưa cuộc sống ảo. Dù vẫn biết cụôc sống ngỡ là thực này vẫn chỉ là mộng, huyễn, bào ảnh, sương mai.. Đối với tôi, vi tính là một cái máy đánh chữ, tiện lợi hơn một chút cho việc sửa bài, lưu bài…. dù vẫn kiếm tìm vất vả! Nhưng rồi do nhu cầu nghiên cứu, học hỏi, tôi cũng phải mò mẫm lên mạng lai rai. Bỗng thấy ngày càng nhiều những bài viết, những sách… của mình xuất hiện. Có nhiều chỗ sai sót, nhiều chỗ khuyết danh, tam sao thất bổn! Từ đó, mơ ước có cách nào đó gom góp lại, phân lọai ra, bổ sung thêm… để chính thức thành một tập tư liệu “động”, có thể chia sẻ với mọi người, làm chỗ giao lưu với bạn bè, tương tác với bạn đọc gần xa. Vả lại, thêm tuổi tác, có khi cũng cần thêm chút bận rộn nào chăng?…

Cầu được ước thấy. Một hôm, một người bạn trẻ không quen biết gởi tôi một cái “meo”, nói em đọc tôi từ hồi còn nhỏ trên Mực Tím, nay muốn đến thăm. Trò chuyện một lúc mới hay em chuyên về công nghệ thông tin, sẵn sàng giúp tôi làm một trang web riêng mình, tập hợp các bài víêt lại, làm chỗ trao đổi giao lưu, và có thể trở thành một nơi tham vấn, tư vấn sức khỏe cho bạn bè khi cần đến… Và rồi chỉ vài hôm sau, đã thấy xuất hiện dohongngoc.com coi cũng ngồ ngộ. Tôi nói muốn trang web của mình nghiêm túc, vì là một thầy thuốc, tôi phải chịu trách nhiệm về những gì mình viết, mình hướng dẫn chuyên môn. Dĩ nhiên, bên cạnh đó, có phần văn học, bay bổng hơn và phần đạo học, trầm lắng, vốn là những điều tôi vẫn đang sống và viết.
Hình như theo “truyền thống” của một trang nhà, tôi phải viết đôi lời tự giới thiệu: “About me” mới là phải phép. Tôi lần lữa mãi. Biết viết gì đây? Rồi nghĩ rằng hay là gom góp vài tư liệu đâu đó thành “Một chút tôi” cũng hay, một cơ hội để làm quen nhau vậy. Sẻ chia, ấy chính là hạnh phúc.
BS Đỗ Hồng Ngọc
Saigon, tháng 5. 2009
Trang nhà của Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc

Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc: “Trái chín
bao giờ chẳng ngọt hơn trái xanh”

SGTT. Không chỉ dày công nghiên cứu để viết nên những trang sách đầy thấu hiểu với các bà mẹ sinh con đầu lòng, với tuổi mới lớn, BS Đỗ Hồng Ngọc còn là người “khai tâm” cho tuổi xế bóng với nhiều tác phẩm như  Gió heo may đã về, Già ơi… chào bạn, Gươm báu trao tay… Nhân ngày Quốc tế người cao tuổi, ông đã dành cho Sài Gòn Tiếp Thị cuộc trò chuyện thú vị về vị ngọt của tuổi già.

>> 5 điều giúp bạn sống vui khỏe mỗi ngày >> 7 bí quyết để sống vui khỏe


Ông có hụt hẫng khi phải đối diện với tuổi già?

Ủa, có cái cột mốc đó ư? Về sinh học thì người ta đã già đi từ hồi mười tám đôi mươi. Mỗi bộ phận cơ thể già mỗi cách, sớm muộn khác nhau. À, tôi cũng có về hưu. Nhưng đó là chuyện của Nhà nước. Về hưu tôi còn nhiều việc hơn để làm.
Với hai tác phẩm Gió heo may đã về, Già ơi… chào bạn, ông muốn mang lại cho độc giả điều gì? Nhìn từ góc độ tâm sinh lý, làm sao có thể bước vào tuổi già cho thật “ngọt”?
Già nào bước vào mà chẳng “ngọt”? Trái chín bao giờ chẳng ngọt hơn trái xanh? Dù sao Gió heo may đã về, Già ơi… chào bạn, tôi viết là để học, rồi chia sẻ với bạn bè để bước vào tuổi già cho “ngọt hơn” thế thôi! Bây giờ nghe nói có thứ hoá chất làm cho trái cây tươi tắn lâu dài (nhưng bên trong thì thối rữa), nếu dùng cho con người thì cũng sẽ giống vậy thôi! Sinh – lão – bệnh – tử là chuyện tất yếu của kiếp người mà!

Bác sĩ đánh giá như thế nào về xu hướng nhiều người trẻ hiện nay rất thực tế, biết chuẩn bị cho mình những kỹ năng, điều kiện sống và chăm chút cho đời sống tâm linh để đón nhận tuổi già?
Thực tế là cần thiết. Lãng mạn thì nguy. Thời tôi khác: một túp lều tranh hai quả tim vàng là đủ. Bây giờ nhiều gia đình một con, single- mom, single-dad hơi nhiều. Không lo trước thì ai lo cho? Nhưng tôi cũng ngạc nhiên thấy nhiều bạn trẻ đôi mươi ngày nay mà “nội công thâm hậu”, hiểu những vấn đề tâm linh rất sâu sắc. Và mừng thay, họ có lối sống hạnh phúc, trừ một số ít dị đoan mê tín thì không hay!

Theo ông, làm thế nào để… trẻ vĩnh viễn?

Có người nói không có cái gọi là tuổi già vì khi 20 – 30 tuổi, người ta còn quá trẻ; 30 – 40 đang trẻ; 40 – 50 hãy còn trẻ; 50 – 60 trẻ không ngờ; 60 – 70 trẻ lạ lùng và trên 70 thì trẻ vĩnh viễn… Có lẽ đó là lúc người ta sống không có thời gian, người ta biết sống trong từng sát na của hiện tại. Nghiên cứu cho thấy để có một tuổi “trẻ vĩnh viễn”, cần: biết chấp nhận thực tế, thấy già là chuyện tất yếu, đương nhiên. Chấp nhận điều kiện sống hiện tại (dù kém xa với mong ước). Có ký ức tốt đẹp về tuổi thơ và tuổi thanh niên. Tự chủ sắp xếp cuộc sống, không bị áp đặt. Được xã hội và gia đình chấp nhận, tôn trọng. Tham gia các hoạt động hữu ích theo sức mình. Vui vẻ với các cách giải trí của lứa tuổi, với bạn bè, con cháu. Hài lòng với cuộc sống lứa đôi. Sức khoẻ tương đối tốt. Tài chính ổn định, đủ đáp ứng nhu cầu thiết yếu.

Học giả Nguyễn Hiến Lê đã viết về ông: “Một bác sĩ mà là một thi sĩ thì luôn luôn làm cho chúng ta ngạc nhiên một cách thú vị…” Triết lý sống nào giúp ông mãi là một người trẻ lạ lùng?

Sống trong phút giây hiện tại, ở đây và bây giờ. Dĩ nhiên, không phải là trốn chạy tuổi già mà hiểu nó, chấp nhận nó, thưởng thức nó. Khi biết “enjoy” nó thì quả có nhiều điều thú vị để khám phá. Một người 60, tiếc mãi tuổi 45 của mình thì khi 75, họ sẽ tiếc mãi tuổi 60, rồi khi 80, họ sẽ càng tiếc 75! Ta đang ở tuổi nào thì nhất định tuổi đó phải là tuổi đẹp nhất rồi, không thể có tuổi nào đẹp hơn nữa!

Cho tuổi già một tài khoản riêng


Người mẹ 57 tuổi của tôi luôn tâm sự với con cháu rằng bà muốn khi về già có một nơi yên tĩnh như chùa chiền hoặc viện dưỡng lão để sinh sống, con cháu không phải quá lo lắng cho bố mẹ. Tuy nhiên, với bổn phận làm con, tôi nghĩ rằng phụng dưỡng cha mẹ già không chỉ là trách nhiệm của con cháu mà đó còn là cách để con cháu thể hiện sợi dây tình cảm với bậc sinh thành. Lựa chọn nơi sinh sống khi về già là quyền của bố mẹ, nhưng con cái phải luôn quan tâm đến cha mẹ mình. Người cao tuổi luôn cần nhất là sự quan tâm về tinh thần. Ở mỗi giai đoạn thì mỗi sự quan tâm, chăm sóc của con người dành cho con người có những đặc thù khác nhau. Ví như ngày xưa thì có câu “trẻ cậy cha, già cậy con”. Nhưng thời buổi này thì người già cũng có thể sống độc lập nếu họ đã lập kế hoạch cho tuổi già trước đó khoảng chục năm. Ở tuổi của tôi mà đã lên kế hoạch cho tuổi già thì có lẽ nhiều người sẽ cho rằng vội vàng quá. Nhưng kế hoạch đó chưa bao giờ thừa. Bên cạnh các tài khoản cho tổ ấm riêng, dành nuôi dưỡng con cái ăn học, bạn cần lập một khoản tiết kiệm riêng cho mai sau của mình. Không phải sớm quá đâu, vì đến lúc bạn không còn làm việc nữa, ít nhất khoản tiết kiệm đó giúp vợ chồng già đủ cơ hội đi du lịch nhiều nơi, đủ nuôi sống bản thân, không quá dựa dẫm con cháu. Bên cạnh tạo một tài khoản riêng, chúng ta cần thiết lập cho mình những kỹ năng gọi là “sống một mình khi về già”, như kỹ năng tự sơ cứu, xoay xở mọi việc bằng hai bàn tay. Và quan trọng nhất là tập làm quen với cảm giác một mình khi không còn người thân bên cạnh, hay nói đúng hơn đó là sống vui với nỗi cô đơn bằng cách tìm niềm vui khác cho tuổi già.

Hãy chào tuổi già bằng một nụ cười
Ở giai đoạn nào con người ta cũng cần lập kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo. Tuổi già cũng vậy, cũng cần có bước chuẩn bị từ lúc bước sang tuổi 40, 45. Nhất là với đặc điểm của tình hình hiện nay, nhiều người tình nguyện xây dựng tổ ấm theo kiểu cha–mẹ đơn thân, thì hẳn họ sẽ dễ dàng chấp nhận tuổi già trong tư thế độc thân. Có thể chúng ta sẽ cảm giác một chút trống trải, cô đơn, chẳng dễ chịu gì khi “về vườn”. Nếu chuẩn bị sẵn thì chúng ta sẽ vượt qua cảm giác kia một cách dễ dàng. Sự chuẩn bị đó là một tài khoản tiết kiệm, những đối phó sẽ gặp phải và cách vượt qua thế nào. Mỗi người sẽ có một ứng phó riêng. Với tôi thì sẽ làm những việc mà khi trẻ chưa có điều kiện, như những chuyến du lịch xa gần, hoạt động thiện nguyện ở các tổ chức cho người kém may mắn, trẻ bất hạnh, học khiêu vũ, các môn thể thao cho người già... rất nhiều thứ cho chúng ta làm đấy! Đừng nghĩ rằng tuổi già là giai đoạn không còn ích lợi, mà đó chính là thời gian cho chúng ta nghỉ ngơi, làm những việc mình thích, cho chính mình. Sống lạc quan là một cách làm cho tuổi già đẹp hơn.

Thơ ẩn hiện giữa đời

 Huỳnh Như Phương

            Không kể những bài thơ đầu tay thuở học trò, chỉ tính từ tác phẩm đầu tiên đăng trên tạp chí Bách khoa ở Sài Gòn năm 1960, đời thơ Đỗ Hồng Ngọc đến nay đã tròn nửa thế kỷ. Nửa thế kỷ với bốn tập thơ giữa những khoảng cách khá xa nhau: Tình người (1967), Thơ Đỗ Nghê (1973), Giữa hoàng hôn xưa (1993), Vòng quanh (1997), Đỗ Hồng Ngọc gây cho chúng ta cảm tưởng ông là một nhà thơ thoắt ẩn, thoắt hiện, ẩn mà hiện, hiện mà ẩn. Có phải vì cái tên Đỗ Hồng Ngọc đã quá nổi tiếng với tư cách một tiến sĩ y khoa đã phần nào che mờ tác giả như một nhà thơ? Hay là vì chính những tác phẩm bàn về y học, thiền học của ông, với chất thơ bàng bạc trong đó, cũng mang đủ những phẩm chất thi ca, cho nên người đọc không còn phân biệt ở ông đâu là nhà thơ, đâu là thiền giả và đâu là bác sĩ của tuổi thơ?
             Tiếng Việt mình có những từ đồng âm thật là tuyệt diệu: thơ, tuổi thơ, trẻ thơ, ngây thơ, tình thơ, ngày thơ…, những từ khác nghĩa mà thật gần nghĩa, cộng hưởng vào nhau. Đọc Đỗ Hồng Ngọc từ gần 40 năm trước, tôi nhận ra rằng tất cả những “thơ” đó đều hiện diện trong thơ văn ông. Thì đây, hãy đọc lại một khổ thơ ông viết về Mũi Né năm 1970:
                             Mũi Né ơi người xưa đã xa
                             Mùa ơi gió bấc nhớ không ngờ
                             Năm nay người có về ăn Tết
                             Có ngậm ngùi nghe chút ấu thơ…
              Chút ấu thơ lúc nào cũng làm ta ngậm ngùi, đó là một nét thuộc về phong cách Đỗ Hồng Ngọc. Hồn thơ này nhạy cảm với những gì đã qua, những gì đã xa, biết là mất mà không tin là mất, vẫn có thể níu kéo được, vẫn có thể gìn giữ được, bằng kỷ niệm, bằng tình yêu và bằng chính thơ ca:
      • Mùa xuân mừng tuổi thơm tho áo
Nắng cũng vàng phai ngày cũng xa.
      • Lòng em biết có ngàn xưa cũ
Hay cũng mòn phai theo bóng trăng.
      • Hoa vàng đã rụng đầy sân vắng
Tình cũng ngùi phai theo tháng năm.
             Đỗ Hồng Ngọc chọn thơ ca và chọn nhi khoa là phải lắm. Ông chăm sóc thơ như chăm sóc tuổi thơ và chăm sóc tuổi thơ như chăm sóc mầm thơ. Ông không xem thơ như mục đích tự thân, cũng không xem thơ như một công cụ, mà để thơ tựa vào cuộc đời, tựa vào tình người. Câu thơ của ông chan hoà, giản dị, như tự bật ra từ trái tim, và khi thấy lòng mình đã lên tiếng vừa đủ, thì thơ ông nhẹ nhàng rút lui hay ẩn mình trong khói sóng.
            Cung cách “ẩn mình” đó là cách hiện diện của thơ Đỗ Hồng Ngọc ngay từ trước 1975, khi ông chọn bút hiệu ghép từ họ cha và họ mẹ (Đỗ Nghê) và chọn hình thức phổ biến hạn chế bằng ronéotypé. Trong hồi ký Những chuyến ra đi, nhà văn Lữ Phương nhắc đến kỷ niệm về những câu thơ mà cho đến nay ông vẫn không hề biết tác giả là ai: “Một ông thầy dạy Pháp văn tên Nguyễn Khánh Long ở kế bên nhà tôi, trước khi bắt đầu giờ học đã đọc cho học sinh chép bài thơ đem từ Sài Gòn về, không biết ai là tác giả, ca ngợi Quách Thị Trang bị bắn chết trong một cuộc biểu tình chống Ngô Đình Diệm trước chợ Bến Thành, trong đó những câu tôi còn nhớ được:
                             Có cần gì một con đường mang tên em
                             Một công trường hay một hoa viên
                             Vì tên em đã lồng khung tuổi trẻ
                             Vì tên em không còn là một tên riêng…”
           Đây chính là bài Em còn sống mãi Đỗ Nghê viết năm 1964, lần đầu in báo Tình thương, sau được Kiên Giang Hà Huy Hà đăng lại trên báo Điện tín.
           Riêng người viết bài này, thì lần đầu tiên đọc và thuộc thơ Đỗ Nghê là qua trung gian của báo chí và âm nhạc. Đó là những câu thơ biểu hiện hơi thở và mùi vị Phan Thiết mà Thu Thuỷ trích dẫn trong một bài giới thiệu trên nhật báo Chính luận (1974): Chân run rẩy cát bờ Thương Chánh/ Gió ở đâu về thơm bước khuya… Trong bài giới thiệu đó, Thu Thuỷ tán đồng nhận xét của Lữ Kiều, một bạn văn và đồng môn của Đỗ Hồng Ngọc, rằng hai tố chất chủ đạo của người và thơ Đỗ Nghê là nghiêm túc và đôn hậu. Đó còn là bài Lời ru do Miên Đức Thắng phổ thơ Đỗ Nghê, một bài hát “thật chua xót và cũng thật dữ dội”, như Thế Uyên nhận xét. Chính Lời ru là một trong ba ca khúc phản chiến đã khiến chính quyền Việt Nam Cộng hòa đưa Miên Đức Thắng ra toà với bản án năm năm khổ sai:
                                     Rất nhiều đêm rất nhiều đêm
                                     Tôi vỗ về tôi thủ thỉ
                                     Ngủ đi con ngủ đi con
                                     Ngày mai rồi khôn lớn
                                     Cầm súng với cầm gươm.
                                     Ngủ đi con ngủ đi con
                                     Ngày mai rồi khôn lớn
                                     Giết bạn bè anh em
                                     Ngủ cho ngon ngủ cho ngon
                                     Ngày mai rồi khôn lớn
                                     Bán nước mà làm quan.
            Cùng với hai bài thơ Em còn sống mãi Lời ru nói trên, Thư cho bé sơ sinh tạo ra một “thế chân vạc” cho vị trí của thơ Đỗ Nghê, khiêm tốn mà riêng biệt, trong thơ đô thị miền Nam thời chiến. Rõ ràng là Đỗ Nghê có mặt trong dòng thơ tranh đấu lúc đó như một chọn lựa: chính ông đã từng thuyết trình về đề tài này ở Đại học Y khoa Sài Gòn năm 1964, như Nguiễn Ngu Í tường thuật trên tạp chí Bách khoa. Nhưng với bài Thư cho bé sơ sinh, ngòi bút Đỗ Nghê không chỉ tranh đấu cho hoà bình như một lẽ phải đương nhiên, mà còn suy ngẫm về thân phận con người trong một thời buổi nhiễu nhương và phả hơi ấm tình yêu con người trong một ngôn ngữ hiện đại.
                        Khi em cất tiếng khóc chào đời
                       Anh đại diện đời chào em bằng nụ cười
                       Lớn lên nhớ đừng hỏi tại sao có kẻ cười người khóc
                       Trong cùng một cảnh ngộ nghe em.
                       …
                        Anh đã không quên buộc étiquette vào tay em
                        Em được dán nhãn hiệu từ giây phút ấy
                        Nhớ đừng tự hỏi tôi là ai khi lớn khôn
                        Cũng đừng ngạc nhiên sao đời nhiều nhãn hiệu…
             Thật kỳ lạ, ở tuổi 25, Đỗ Hồng Ngọc đã tự đặt cho mình một cột mốc thơ ca mà chính ông không dễ gì vượt qua. Ni sư Giải Nghiêm có lý khi cho rằng nhiều bài thơ và bài viết của Đỗ Hồng Ngọc về sau này dường như là một sự nối dài Thư cho bé sơ sinh.
             Thư cho bé sơ sinh còn đặc trưng cho thơ Đỗ Hồng Ngọc ở điểm này: tác giả khai thác nhiều khía cạnh tương phản của đời sống: tiếng khóc và nụ cười, màu sáng và màu tối, thực chất và nhãn hiệu, cái bé bỏng nhỏ nhoi và cuộc đời rộng lớn; nhưng không đẩy nó vào thế đối lập mà đưa những tương phản đó thành những hợp thể. Phải chăng đây cũng là dấu ấn của lý tưởng hoà hợp trong thơ ông sau này, khi ông viết những bài thơ mang hơi thở thế sự hay mang tâm thức thiền học.
             Giữa hoàng hôn xưa Vòng quanh là một giai đoạn mới của thơ Đỗ Hồng Ngọc. Quả là một nghịch lý, khi hồn thơ mở ra những không gian mới, nó lại vẫn không thôi chịu sức hút của kỷ niệm. Cho nên, trong tuyển thơ này, tác giả cố ý để lẫn lộn những bài thơ của những thời kỳ khác nhau để bạn đọc cảm nhận được sự chan hoà của quá khứ và hiện tại, của chất “nghiêm túc” và  đôn hậu, lý tưởng và lãng mạn, của đau thương và hy vọng.
             Có thể nói Đỗ Hồng Ngọc là người nhặt thơ của chính mình đánh rơi trên những ngả đường. Đọc Giữa hoàng hôn xưa, ta tưởng chừng như nhà thơ để lại trái tim mình nơi những góc phố, những bến thuyền của thị xã Phan Thiết mà tuổi trẻ ông đã đi qua. Đến tập Vòng quanh, Đỗ Hồng Ngọc nhặt tiếp một lẵng thơ từ những chân trời xa: dưới một vầng trăng Boston, vào một muà tuyết Montréal hay trong màu nắng toả sáng vườn Luxembourg – nơi từng in dấu chân bao văn nhân thi sĩ. Thì ra chuyến đi nào cũng là một cuộc hành hương trên cõi đời này. Một lúc nào đó, dường như Đỗ Hồng Ngọc ngộ ra rằng đâu có phải mình đang đi mà chính là thời gian bước đi trong mình, bước đi qua những sợi tóc không còn xanh, bước đi qua kỷ niệm, bước đi qua nhớ thương.
            Và như vậy thời gian không còn gợi lên niềm sợ hãi. Ngày tháng cứ trôi đi, đó là quyền lực của tạo hoá. Còn con người cũng biết cách biến tình yêu và niềm tin của mình thành “quyền lực”. Tin rằng một cái gì đã hiện hữu thì không thể nào là hư vô. Đó là niềm tin của nhà thơ khi cầu nguyện cho hình ảnh thân yêu đã chia lìa bước ra từ một phim trường hay hiện về trên màn hình vi tính.
            Thật ra, ý hướng thiền học và cảm xúc tâm linh đã ươm mầm trong thơ Đỗ Hồng Ngọc từ rất sớm. Nhưng phải qua những trải nghiệm nào đó về cuộc đời, người ta mới có thể nghĩ sâu về Tâm kinh như tác giả Nghĩ từ trái tim. Cũng như phải đạt đến một sự hoà hợp nào đó giữa “ngã” và “tha”, người ta mới viết được những câu thơ như Đỗ Hồng Ngọc:
                                  Hội An còn ngái ngủ
                                  Mái chùa ôm vầng trăng
                                  Giật mình nghe tiếng chổi
                                  Gà gáy vàng trong sương.
             Tan biến giữa mênh mông, ta còn biết nhận ra mình ở đâu? Chỉ là ở cái giật mình. Và hễ còn giật mình là còn có thơ. 
HUỲNH NHƯ PHƯƠNG

10 tháng 11, 2012

Diễn văn chiến thắng của Obama


Hình ảnh mà Obama vừa chia sẻ trên Twitter trong đêm thắng cử.

Hình ảnh mà Obama vừa chia sẻ trên Twitter trong đêm thắng cử.

Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn các bạn rất nhiều.

Đêm nay, hơn 200 năm sau thuộc địa cũ giành quyền tự định đoạt số phận, nhiệm vụ hoàn thành một liên minh lại phải tiếp tục tiến về phía trước.

Tiến về phía trước vì các bạn. Tiến về phía trước vì các bạn đã xác nhận một lần nữa tinh thần đã giúp chúng ta chiến thắng cả chiến tranh và suy thoái, tinh thần đã đưa đất nước khỏi vực sâu thất vọng tới đỉnh cao hy vọng. Niềm tin rằng trong khi mỗi chúng ta sẽ theo đuổi một giấc mơ riêng, thì chúng ta vẫn là một gia đình Mỹ và chúng ta đi lên hay thất bại cùng nhau với tư cách một quốc gia, một dân tộc.

Trong cuộc bầu cử tối nay, các bạn, những người Mỹ, nhắc nhở chúng ta rằng con đường vẫn còn chông gai, trong khi hành trình của chúng ta vẫn còn dài, chúng ta phải tự nâng mình dậy để tranh đấu, và từ trong trái tim chúng ta biết rằng điều tốt đẹp nhất vẫn chưa đến với Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.

Tôi muốn cảm ơn mọi người dân Mỹ đã tham gia vào cuộc bầu cử, dù các bạn được bỏ lá phiếu đầu tiên hay phải xếp hàng dài chờ đợi.

Nhân đây, chúng ta cần khẳng định rõ rằng, dù các bạn giơ khẩu hiệu ủng hộ Obama hay Romney, thì các bạn cũng đã làm cho tiếng nói của mình được lắng nghe.

Và các bạn đã tạo ra sự khác biệt. Tôi vừa có cuộc đàm thoại với Thống đốc Romney để chúc mừng ông ấy và ông Paul Ryan về chiến dịch quyết liệt mà các ông ấy đã thực hiện. Chúng tôi đã tranh đấu dữ dội, nhưng chỉ vì chúng tôi thực sự yêu đất nước này. Và chúng tôi thực sự quan tâm tới tương lai của chúng ta.

Từ George tới Lenore tới con trai Mitt, gia đình Romney đã lựa chọn cách đền đáp người dân Mỹ thông qua con đường dịch vụ công. Đó là di sản mà chúng ta trân trọng và hoan nghênh trong đêm nay. Trong những tuần tới, tôi mong sẽ có dịp ngồi với Thống đốc Romney để bàn thảo về vấn đề liệu chúng tôi có thể làm việc cùng nhau để đưa đất nước này đi lên hay không.

Tôi muốn cảm ơn một người bạn và là người đã chung vai sát cánh với tôi trong suốt 4 năm qua, một chiến binh của nước Mỹ, một phó tổng thống mà bất kỳ ai cũng mong đợi: Joe Biden.

Và tôi sẽ không thể trở thành một người đàn ông như ngày hôm nay nếu không có người phụ nữ đã đồng ý lấy tôi làm chồng cách đây 20 năm. Tôi muốn nói trước mọi người rằng, Michelle Anh yêu em hơn bao giờ hết. Anh chưa bao giờ cảm thấy tự hào hơn hôm nay khi thấy người Mỹ yêu quý em với tư cách đệ nhất phu nhân.

Sasha và Malia trước mặt các bạn đang lớn lên để trở thành những người phụ nữ thông minh và xinh đẹp, giống như mẹ các con. Bố rất tự hào về các con. Tổng thống cũng dành những lời tốt đẹp nhất tới những tình nguyện viên và nhóm thực hiện chiến dịch tranh cử đã làm việc quên mình để giúp ông giành chiến thắng. Tổng thống bày tỏ dù còn nhiều khác biệt về quan điểm chính trị, những vấn đề còn gây nhiều tranh cãi.

Nhưng bất chấp mọi khác biệt, phần lớn chúng ta đều có chung hy vọng về tương lai của nước Mỹ. Chúng ta muốn con cái chúng ta trưởng thành ở một đất nước với những trường học tốt nhất, thầy cô giáo tốt nhất. Một đất nước được thừa hưởng địa vị đứng đầu thế giới về công nghệ, khám phá và cải tiến, với tất cả những công việc và doanh nghiệp tốt nhất mà không bị gánh nặng nợ nần hay yếu dần bởi sự bất công. Đất nước đó không bị đe dọa bởi mối hiểm nguy từ việc hành tinh ấm lên. Chúng ta muốn truyền lại một đất nước được coi trọng và ngưỡng mộ bởi mọi người khắp nơi trên thế giới. Một dân tộc được bảo vệ bởi quân đội hùng mạnh nhất trên trái đất và những đội quân thiện xạ nhất từng được biết đến. Đó cũng là đất nước đang đi lên với sự tự tin rằng chiến tranh cần bị gạt bỏ để làm nên một nền hòa bình. Đất nước đó được xây dựng trên những chân giá trị của mọi con người. Tổng thống Mỹ nói rằng nước Mỹ hào phóng, giàu lòng trắc ẩn và vị tha sẽ tạo điều kiện để những người dân nhập cư, những người công nhân, dân thường được đi học, được nuôi dưỡng và hiện thực ước mơ trở thành kỹ sư, nhà khoa học, doanh nhân… Và dù con đường đi tới đích còn chưa thống nhất, nhưng mọi người đều có chung niềm tin và nhiệm vụ phải đưa đất nước đi lên.

Và dù tôi có được các bạn bỏ phiếu hay không, thì lâu nay tôi vẫn lắng nghe các bạn. Tôi đã học được rất nhiều từ các bạn và các bạn đã làm nên một Tổng thống tốt hơn. Từ đó, tôi trở lại Nhà Trắng với quyết tâm cao hơn và nhiệt huyết lớn hơn bao giờ hết để tiếp tục công việc ở đó. Các bạn bầu chúng tôi để tập trung vào công việc của các bạn, chứ không phải cho chúng tôi.

Trong những tháng tới, tôi mong sẽ làm việc với lãnh đạo của các hai đảng để cùng bàn cách giải quyết các vấn đề: giảm thâm hụt, cải tổ luật thuế, nâng cấp hệ thống quản lý nhập cư, giảm phụ thuộc vào dầu nhập khẩu nước ngoài, và nhiều công việc khác.

Nhưng không phải công việc của chúng tôi chỉ có thế. Vai trò của công dân trong nền dân chủ của chúng ta không chỉ kết thúc ở lá phiếu bầu. Nước Mỹ chưa bao giờ dừng lại ở những việc được làm cho chúng ta, mà là những việc chúng ta có thể làm cùng nhau, dù khó khăn và chông gai, nhưng cần thiết cho một chính phủ tự trị. Đó là nguyên tắc mà chúng ta đã tạo nên.

Đất nước này có nhiều của cải hơn bất kỳ quốc gia nào, nhưng chúng ta không giàu vì điều đó. Chúng ta có quân đội mạnh nhất trong lịch sử, nhưng điều đó không khiến chúng ta hùng mạnh. Những trường đại học, nền văn hóa của chúng ta đều khiến thế giới ghen tỵ nhưng lại không làm thế giới sát lại gần chúng ta. Điều giúp nước Mỹ trở nên khác biệt chính là mối liên kết vững vàng trong một quốc gia đa dạng nhất trên trái đất, niềm tin về một sứ mệnh chung. Để có điều đó, chúng ta phải chấp nhận những nghĩa vụ nhất định đối với nhau và các thế hệ tương lai để vì nền tự do của người Mỹ. Đó là điều khiến nước Mỹ trở nên vĩ đại. Tổng thống Obama thể hiện sự trân trọng, cảm thông đối với những doanh nghiệp gia đình thà cắt giảm thu nhập còn hơn sa thải hàng xóm, những người lính vẫn đăng ký tòng quân sau khi mất chân, tay, những quan chức quên mình giúp người dân khắc phục hậu quả bão lụt, hay gia đình có em bé bị bệnh bạch cầu khốn khổ vì công ty bảo hiểm ngừng chi trả chi phí chữa bệnh.

Và tối nay, bất chấp rất nhiều khó khăn mà chúng ta đang trải qua, bất chấp mọi niềm thất vọng của Washington, tôi cảm thấy lạc quan về tương lai hơn bao giờ hết.

Tôi đề nghị các bạn giữ lấy niềm hy vọng đó. Tôi không nói về niềm hy vọng mù quáng. Tôi không nói về chủ nghĩa duy tâm mơ tưởng khiến chúng ta bị gạt ra rìa hoặc trốn tránh nhiệm vụ.
Hỡi nước Mỹ, tôi tin chúng ta có thể đi lên từ những tiến bộ mà chúng ta đã tạo dựng, và tiếp tục phấn đấu để tạo thêm công ăn việc làm và những cơ hội mới và sự bảo đảm vững chắc hơn cho tầng lớp trung lưu.

Tôi tin rằng chúng ta có thể giữ lời hứa với những người đã lập nên đất nước này. Nếu bạn sẵn sàng làm việc chăm chỉ, thì vấn đề bạn là ai, bạn ở đâu tới, bạn trông như thế nào hay bạn yêu nơi nào không có ý nghĩa gì cả. Bạn là người da trắng hay da đen, người Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha hay châu Á, người Mỹ bản địa, người già hay trẻ, giàu hay nghèo, khỏe mạnh hay khuyết tật, đồng tính hay không đồng tính đều không có ý nghĩa gì.

Tôi tin rằng chúng ta có thể cùng nhau nắm lấy tương lai. Vì chúng ta không bị chia rẽ như trong chính trị. Chúng ta vĩ đại hơn tất cả những tham vọng của từng con người. Và chúng ta không chỉ là tập hợp của những bang xanh và đỏ. Chúng ta đang và sẽ là Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Với sự trợ giúp của các bạn và của Chúa, chúng ta sẽ tiếp tục hành trình phía trước. Và nhắc nhở thế giới rằng tại sao chúng ta sống trong một quốc gia vĩ đại nhất trên trái đất. Cảm ơn các bạn.

Chúa phù hộ các bạn. Chúa phù hộ nước Mỹ.

Dịch: Trúc Quỳnh
http://huynhngocchenh.blogspot.co.uk/2012/11/dien-van-chien-thang-cua-obama.html

Bài phát biểu thừa nhận thất bại của Romney

Ông Mitt Romney phát biểu trước những người ủng hộ thành phố Boston, bang Massachusstte vào tối 6/11. "Tôi mong ước, tôi ước giá có thể đáp ứng niềm hy vọng của các bạn dẫn dắt đất nước này theo một hướng đi mới, nhưng đất nước đã chọn một nhà lãnh đạo khác",  ông Mitt Romney thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống. Dưới đây là toàn văn nội dung bài phát biểu của ông.

"Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn các bạn của tôi. Cảm ơn các bạn vô cùng.

Tôi vừa gọi điện cho Tổng thống Obama để chúc mừng ông ấy. Những người ủng hộ và đội tranh cử của ông ấy cũng đáng được chúc mừng. Tôi chúc họ sức khỏe, đặc biệt là chúc tổng thống, đệ nhất phu nhân và con gái họ.

Đây là thời khắc đầy thử thách cho nước Mỹ, và tôi cầu nguyện tổng thống sẽ thành công trong việc dẫn dắt đất nước chúng ta.

Tôi muốn cảm ơn Paul Ryan vì tất cả những gì anh đã làm cho chiến dịch tranh cử. Và cho đất nước chúng ta. Sau vợ tôi, Paul là sự lựa chọn tốt thứ nhì mà tôi từng có. Tôi tin tưởng vào tài năng và sự mẫn cán của anh ấy, cũng tin tưởng rằng sự cam kết với các nguyên tắc của anh ấy sẽ mang đến điều tốt đẹp cho quốc gia.

Tôi muốn cảm ơn Ann, tình yêu của đời tôi.

Bà ấy đã có thể là đệ nhất phu nhân tuyệt vời. Bà ấy - bà ấy luôn ở bên tôi và bên gia đình tôi, bên nhiều người mà bà từng tiếp xúc và tác động đến họ bằng nhiệt huyết và sự quan tâm.

Xin cảm ơn các con trai tôi đã làm việc không mệt mỏi cho chiến dịch vận động, cảm ơn vợ của các con, các cháu vì đã hỗ trợ chồng và cha làm việc nhiều tuần liền xa nhà.

Tôi cũng xin cảm ơn Matt Rhoades đã chỉ đạo chiến dịch vận động. Họ đã nỗ lực không mệt mỏi không chỉ vì tôi mà vì cả đất nước mà họ yêu mến.

Cảm ơn các bạn có mặt ở đây tối nay, các bạn trên khắp đất nước - từ các tình nguyện viên, người gây quỹ, người góp quỹ... Tôi không tin là từng có những nỗ lực tuyệt vời nào hơn những gì các bạn đã làm trong những tháng năm qua. Cảm ơn các bạn rất nhiều.

Đất nước này, như các bạn đã biết, đang ở một thời điểm quan trọng. Vào thời khắc này, chúng ta không thể để tình trạng chính trị gây ảnh hưởng xấu. Các nhà lãnh đạo của chúng ta đã làm việc thật nhiều vì đất nước.

Và những công dân chúng ta cũng phải vươn lên cùng cơ hội. Chúng tôi trông đợi vào các giáo viên và giáo sư, chúng tôi trông đợi các bạn, không chỉ dạy học, mà phải truyền cảm hứng cho con em chúng ta, để chúng có niềm đam mê học tập và khám phá.

Chúng ta dựa vào những nhà truyền giáo, các thầy tu, thầy tế và những nhà khai dưỡng tinh thần để khai mở những nguyên tắc nền tảng mà trên đó xã hội của chúng ta được xây nên: trung thực, hướng thiện, đoàn kết và gia đình.

Chúng ta trông cậy vào cha mẹ, những người cắt nghĩa mọi điều sâu xa nhất trong những thành công của gia đình chúng ta.

Chúng ta trông cậy vào những người tạo ra việc làm. Chúng tôi dựa vào các bạn, để đầu tư, thuê nhân công, và phát triển.

Và chúng ta trông đợi các đảng viên Dân chủ và Cộng hòa trong chính quyền mọi cấp đặt lợi ích của người dân lên trên chính trị.

Tôi tin vào nước Mỹ. Tôi tin vào nhân dân Mỹ.

Và tôi tranh cử tổng thống vì tôi tin tưởng vào nước Mỹ. Cuộc bầu cử này đã kết thúc, nhưng các nguyên tắc của chúng ta vẫn trường tồn. Tôi tin rằng những nguyên tắc từng tạo nên nước Mỹ là kim chỉ nam duy nhất để phục hồi nền kinh tế và sự vĩ đại của nước Mỹ.

Giống như rất nhiều người trong các bạn, tôi và Paul Ryan đã dành mọi thứ cho cuộc chạy đua. Chúng ta đã cống hiến hết mình cho chiến dịch tranh cử này.

Vì thế tôi mong tôi có thể đáp ứng hy vọng của các bạn để dẫn dắt đất nước theo một hướng khác, nhưng đất nước đã chọn một nhà lãnh đạo khác. Vì thế Ann và tôi sẽ cùng các bạn cầu chúc những điều tốt đẹp cho ông ấy và đất nước vĩ đại này.

Cảm ơn các bạn và cầu Chúa phù hộ nước Mỹ. Các bạn là những con người tuyệt vời nhất. Cảm ơn các bạn rất nhiều. Cảm ơn. Cảm ơn các bạn.

Mai Trang
http://vnexpress.net/gl/the-gioi/tu-lieu/2012/11/bai-phat-bieu-thua-nhan-that-bai-cua-romney/


Hoan hô Obama

Phạm Toàn

Tôi là người trong vài chục năm gần đây đã 4 lần không đi bầu Quốc hội, và 1 lần đi bầu chỉ vì bị vợ buộc phải đi “cho khỏi điếc tai”, ấy thế nhưng con người vô chính trị này lại hau háu theo dõi cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ.

Trạng thái tâm lý kẻ công dân thế giới này có lẽ đáng được đem ra để tự phân tích.

Còn nhớ cách đây bốn năm, Obama thắng cử, tôi đã thức cả đêm để dịch bài nói của vị Tổng thống da màu đầu tiên của Hợp chủng quốc Mỹ. Chẳng ai bắt mình làm việc đó hết. Làm xong bản dịch cũng chẳng mang lại lợi lộc gì cho mình hết. Nhưng mình vẫn cắm cúi làm. Thế có kỳ không?

Không! Thực ra, dịch Obama cũng có lợi cho mình. Như thể mình được hà hơi thêm một sức sống. Change We Can. Khẩu hiệu của ông ta đó. Ý chí của ông ta đó. Tâm hồn và tính cách của ông ta đó. Thật giản dị. Giản dị mà hấp dẫn. Và ai cũng thấy ông ta đáng tin cậy.

Như thể cả nước Mỹ nguyện cầu cùng với Obama bằng những lời kệ mới mẻ dễ thương biết bao. Change We Can. Chúng ta đủ sức thay đổi mọi điều. Change We Can. Chúng ta đủ sức thay đổi mọi điều. Change We Can. Chúng ta đủ sức thay đổi mọi điều. Change We Can.

Năm nay, rút kinh nghiệm, không thức cả đêm để dịch nữa. Vả lại, năm nay cũng già hơn dịp năm nhuận lần trước những bốn tuổi đời nữa rồi. Chẳng còn hăng hái được mấy. Nhưng vẫn lướt vội mấy lời của vị Tổng thống đắc cử. Và vẫn thấy xao động trong lòng.

Obama năm nay nói The best has yet to come. Điều tốt đẹp hay ho nhất hạng vẫn chưa nằm trong tay chúng ta đâu các bạn ạ. Lời của một thủ lĩnh, vĩ đại đấy, mà thực thà đến dễ mến. Một con người đại diện cho một đất nước thừa sức để mà kiêu căng. Nhưng vị Luật gia tráng niên ấy vẫn rủ mọi người tiếp tục hành động. Tiếp tục làm việc. Tiếp tục chiến đấu cho sự thay đổi (Dĩ nhiên không rủ rê con dân tiếp tục ăn tàn phá hại).

Obama lại nói nữa Whether I earned your vote or not, I have learned from you. I will return to the White House more determined and inspired than ever. Tonight, you voted for action, not politics as usual. Cho dù tôi có được các bạn bỏ phiếu cho hoặc không bỏ phiếu cho, tôi vẫn nhận được từ các bạn những bài học. Tôi sẽ quay lại Nhà Trắng kiên định hơn và dạt dào cảm hứng hơn bao giờ hết. Đêm nay, và khi nào cũng vậy cả thôi, các bạn đã bỏ lá phiếu bầu cho hành động, chứ không bầu cho chính trị.

Obama cũng nói thêm It moves forward because of you. We are an American family and we rise or fall together as one nation, and one people. Nước Mỹ tiến lên là nhờ các bạn. Chúng ta là một gia đình Mỹ, và chúng ta cùng nhau lớn lên hoặc sụp đổ, trong tư cách một quốc gia, trong tư thế một dân tộc.

Ngay từ hôm nay đã có thể thấy bốn năm nữa một Obama vẫy chào tạm biệt hết hai nhiệm kỳ xứng đáng với một nước Mỹ của những gương mặt ngời ngời. Một nước Mỹ không có ai khóc gượng và cười gượng.

Hoan hô Obama.

P.T.

http://www.boxitvn.net/bai/42454

11 tháng 10, 2012

Nguyễn Thị Hoàng Hòa chùm thơ hay

HỌC MỖI NGÀY. Nhà thơ Dương Phượng Toại, bút hiệu Cẩm Phượng Gió Đồng Quê vừa giới thiệu chùm thơ hay của Nguyễn Thị Hoàng Hòa ở Uông Bí, Quảng Ninh; Ông viết: "Chân thành, dịu dàng, hiền lành và tinh tế đằm thắm là đặc trưng chất thơ nữ tính của Nguyễn Thị Hoàng Hòa. Chị là một trong số ít những nữ thi sĩ của Hội VHNT Quảng Ninh. Khiêm nhường trước cơn lốc xuất bản thơ, chị nhẹ nhàng và thầm lặng viết một cách từ tốn như người phụ nữ mỉm cười bên khung thêu, cẩn thận thêu những bài thơ lên tấm lụa cuộc sống. Trước hình ảnh các chiến sĩ đảo Trường Sa ngày đêm bảo vệ biển đảo của Tổ quốc, chị đã viết một chùm thơ khiến đọc lên ta khó ngăn được nỗi lòng nghẹn ngào, xúc động.". Tôi đã xin phép anh Toại chép chùm ba bài thơ của cô Nguyễn Thị Hoàng Hòa về trang này để mọi người cùng đọc.

BÃO TỐ TRƯỜNG SA

Nguyễn Thị Hoàng Hòa

Biển Trường Sa chưa mặn thế bao giờ
Mặn như máu, mồ hôi và nước mắt
Dẫu chưa đến mà lòng dau quặn thắt
Mỗi lần nghe Bão tố Trường Sa

Là đất đai hương hỏa ông cha
Quần đảo ấy thịt xương tổ quốc
Mỗi đảo nhỏ như một người lính gác
Mấy nghìn năm giữ vững sơn hà

Giữa vùng trời vùng biển của ta
Lão ngư phủ đuổi theo luồng cá
Bỗng thấy có điều gì rất lạ
Lũ chim trời nháo nhác bay lên

Ngoài kia mặt nước vẫn bình yên
Và bầu trời đột nhiên tĩnh lặng
Lão ngư phủ thấy lòng nghẹn đắng
Chợt hiểu rằng sắp : Bão tố Trường Sa…

CÂY TRE TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA

Nguyễn Thị Hoàng Hòa

Người chiến sỹ đón cha ra thăm đảo
Quà cho con là ba gốc tre già
Tre được trồng xen giữa “Phong Ba” *
Kiêu hãnh trước cuồng phong biển cả

Tre dịu dàng, lá mượt xanh óng ả
Rễ đan dày, măng tới tấp chồi lên
Mang hơi ấm từ đất liền ra đảo
Tre cùng người thao thức đêm đêm

Tre làm nhà lúc đất nước bình yên
Tre làm chông cùng buôn làng đánh giặc
Tre hiện diện khắp làng quê Việt
Người và tre gắn bó bao đời

Quần đảo Trường Sa tre đã sinh sôi
Trước bão tố tre giăng thành chiến lũy
Đứa con đầu của vợ chồng chiến sỹ
Ngủ ngon lành trong chiếc nôi tre.

-------------
• “ Phong ba” là loại cây đặc trưng của quần đảo Trường Sa.



TÌM LẠI LỜI RU

Nguyễn Thị Hoàng Hòa

Con về tìm lại lời ru
Bồng bông cái bống… chiều thu ạ ời
Yên Hưng đồng ruộng quê tôi
Cánh cò chớp nắng cõng lời ru êm.

Vườn xưa rối ngọn cỏ mềm
Hoa xoan vẫn rụng tím thềm nhà ai
Cha đi đánh giặc hôm mai
Lặng thầm bóng mẹ đổ dài qua duyên.

Bồng bềnh cánh võng chao nghiêng
Lời ru dịu ngọt dệt nên mùa vàng
Chuyến đò mê mải sang ngang
Đôi bờ gió cuốn vút hàng cau xanh.

Bao nhiêu thơm thảo ngọt lành
Mẹ gom góp lại hóa thành lời ru !

Đăng trong tập thơ:
TÌNH YÊU CỦA TÔI


Trở về trang chính

TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
(Hoàng Kim để tôi đọc lại)
DẠY VÀ HỌC
(trang tình yêu, văn hóa giáo dục,
khoa học cây trồng và du lịch Việt)
HỌC MỖI NGÀY
(Những bài tuyển chọn về văn hóa giáo dục
lịch sử, thơ văn)
DẠY VÀ HỌC Ở ĐHNL HCM

8 tháng 10, 2012

Thực trạng giáo dục và những kiến nghị

HỌC MỖI NGÀY. GS. Nguyễn Lân Dũng có bài viết "Thực trạng giáo dục và những kiến nghị". Đây là tài liệu giàu thông tin, mạch lạc, có hệ thống, với những  kiến nghị tâm huyết.  Diễn đàn Dạy và Học lưu chuyên mục này. Các ý kiến trao đổi trực tiếp cùng GS. Nguyễn Lân Dũng   tại đây


THỰC TRẠNG GIÁO DỤC VÀ NHỮNG KIẾN NGHỊ

GS. Nguyễn Lân Dũng


Nhân dịp khai giảng niên học 2012-2013, trong thư gửi các thầy cô giáo và học sinh , sinh viên cả nước, Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang đã viết: "Năm học 2011-2012 vừa qua, ngành Giáo dục đã nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều kết quả quan trọng. Công tác quản lý giáo dục có những đổi mới theo hướng tăng cường phân công, phân cấp, tăng quyền tự chủ gắn với nâng cao trách nhiệm và kiểm tra, giám sát trong quản lý giáo dục các cấp. Chất lượng giáo dục toàn diện và giáo dục vùng khó khăn có mặt được nâng lên. Công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực đầu tư cho giáo dục thu được kết quả tích cực. Nhiều học sinh, sinh viên đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế.Tôi nhiệt liệt biểu dương sự nỗ lực cố gắng và những kết quả của ngành Giáo dục, nhất là đội ngũ các thầy giáo, cô giáo tâm huyết, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp "trồng người", các em học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập."


Nhìn lại trong10 năm qua (2001 - 2010), quy mô đào tạo nghề đã tăng 3,08 lần, trung cấp chuyên nghiệp tăng 2,69 lần; quy mô giáo dục đại học tăng 2,35 lần. Năm 2010, số sinh viên cao đẳng và đại học trên một vạn dân đạt 227; tỷ lệ lao động đã qua đào tạo đạt 40%, bước đầu đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tăng nhanh về số lượng, nâng dần về chất lượng, từng bước khắc phục một phần bất hợp lý về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục và phát triển các cấp học và trình độ đào tạo. Trong 10 năm qua, tỷ trọng quy mô đào tạo ngoài công lập trong tổng quy mô đào tạo tăng: sơ cấp nghề tăng từ 28%5 lên 44%, trung cấp và cao đẳng nghề tăng từ 1,5% lên 5,5%, trung cấp chuyên nghiệp tăng từ 5,6% lên 27,2%, cao đẳng tăng từ 7,9% lên 19,9%, đại học tăng từ 12,2% lên 13,2%. Cơ sở vật chất nhà trường được cải thiện. Tỷ lệ phòng học kiên cố tăng từ 52% năm 2006 lên 71% năm 2010. Nhà công vụ cho giáo viên và ký túc xá cho học sinh, sinh viên đã được ưu tiên đầu tư xây dựng và tăng dần trong những năm gần đây.Trong 10 năm qua, những thành tựu của giáo dục nước ta đã đóng góp quan trọng trong việc nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, tạo điều kiện cho đất nước tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế.

Bên cạnh các thành tựu đã đạt được nền giáo dục nước ta đã bộc lộ ngày càng rõ những hạn chế, bất cập. Nhân tham dự ngày khai trường tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nêu lên một phần những hạn chế bất cập này. Thủ tướng chỉ rõ : "giáo dục và đào tạo nước ta vẫn còn những bất cập, yếu kém, chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu, chưa thực sự gắn với nhu cầu của xã hội. Giáo dục kiến thức về xã hội, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng thực hành còn kém, chưa phát huy khả năng tự học, tính chủ động, sáng tạo của người học; việc tham gia vào các hoạt động xã hội của học sinh, sinh viên còn nhiều hạn chế…"

Chúng ta hãy xem về những hạn chế, bất cập mà Thủ tướng đã nêu lên:

Vì chất lượng GDPT chưa cao (mặc dầu tỷ lệ thi tốt nghiệp là rất cao) nên đầu vào của các trường Đại học và Cao đẳng chưa tương xứng với yêu cầu. Trong khi các ngành khoa học cơ bản là xương sống của nền khoa học nước nhà thì số thí sinh thi vào các ngành khoa học cơ bản ngày càng ít , với chất lượng ngày càng thấp. Đặc biệt với các ngành Khoa học xã hội thì với kết quả hàng ngàn bài thi môn Lịch sử bị điểm 0 cho thấy một thực trạng hết sức đáng lo ngại về trình độ Tú tài của học sinh ta hiện nay. Chưa nói đến những yêu cầu cao siêu, chỉ xem một bức thư xin nghỉ học của một học sinh lớp 10, tuy chỉ có mươi dòng nhưng ngoài việc chữ rất xấu, viết hoa tùy tiện , còn thật đáng xấu hổ khi mắc những lỗi chính tả mà có lẽ học sinh tiểu học cũng không thể măc phải (như viết ngỉ học, hôm lay, đơn lày, chong lúc. có ngịch, xa xút, em ngĩ, học xinh, nhà chường, cho lên, phụ hunh...) .


Anh Jeffrey Thái một Việt kiều ở Mỹ đã viết trên blog của mình như sau: "Tôi là người sống xa xứ đã lâu, gần hai thập kỷ, và đã có một khoảng thời gian rất dài không có điều kiện để đọc chữ Việt, cho mãi đến khi chúng xuất hiện trên mạng Internet những năm gần đây. Khi đọc lại tiếng Việt của ngày hôm nay, tôi đã "choáng váng" mà nhận ra rằng: Nó đã xuống cấp nghiêm trọng, cụ thể nhất ở khâu chính tả và diễn đạt, ở những bài viết mà tôi có dịp được đọc qua. Tham gia các trang mạng xã hội Việt trong thời gian hơn một năm, tôi hiếm hoi đọc thấy một bài viết mà không có sai phạm về mặt chính tả và việc diễn đạt hoàn toàn trôi chảy theo đúng ngữ pháp tiếng Việt... Tôi vẫn còn nhớ vào những ngày còn đi học ở VN, tôi vẫn luôn được dạy để nhớ rằng: Việc viết sai chính tả là một điều cực kỳ đáng xấu hổ. Thế mà, giờ đây dường như mọi người "thoải mái" viết sai chính tả một cách rất... vô tư".

Năm học 2009-2010 cả nước có tới 149 trường Đại học và 227 trường Cao học, thu hút tới 1,93 triệu sinh viên. Không hiểu nổi trong 376 ngôi trường này có bao nhiêu phòng thí nghiệm, bao nhiêu xưởng thực hành? Cũng không hiểu trong số 70 558 thầy cô giáo đang giảng dạy tại các trường này có bao nhiêu người có trình độ Thạc sĩ hay Tiến sĩ. Kiểu Cơm chấm cơm và Học chay rất phổ biến này làm sao có thể đáp ứng được nhu cầu của xã hội. Rất nhiều trường mở Khoa Môi trường nhưng không một sinh viên nào về nơi công tác đủ khả năng thiết kế một công trình xử lý rác, xử lý nước thải, vậy thì biết làm gì khi các Sở tài nguyên Môi trường không còn biên chế để nhận thêm cán bộ. hàng loạt sinh viên Đại học sau khi tốt nghiệp đã thất nghiệp vì không đủ tiền chạy chỗ vào công sở, hoặc không đủ khả năng để nhận việc ở các công ty, xí nghiệp tư nhân. Không ít sinh viên đã phải đi tiếp thị mỳ tôm hay các việc làm tương tự để kiếm sống. Việc Nhà nước cho vay tiền để học Đại học không hiểu sinh viên sau khi ra trường sẽ lấy đâu ra tiền để trả lại cho Nhà nước? Tôi trộm nghĩ: việc đông đảo thanh niên ham thích được học Cao đẳng, Đại học là chuyện rất đáng quý, nhưng nếu không đủ thày cô dạy cho có nghề hẳn hoi thì thà cho học ngoại ngữ còn hơn.

Hiện nay trên internet có vô vàn bằng sáng chế, phát minh sau thời gian bảo hành được công bố rộng rãi. Chỉ cần biết ngoại ngữ là có thể sở hữu và có thể tự lập công ty sản xuất ra sản phẩm theo các công thức đã nắm được (!). Thật khôi hài khi một công ty tư nhân bé tý tẹo nhưng khi tuyển cán bộ ngoài tấm bằng chính quy ra còn đòi hỏi phải có thêm cả bằng Ngoại ngữ và bằng Tin học. vậy mà có 3 tấm bằng ấy rồi cũng đâu có dễ xin được việc làm. Hiện nay là như vậy, đến năm 2020 dự kiên sẽ có khoảng 350-400 sinh viên tính trên 1vạn dân, không hiểu nếu không đổi mới chất lượng đào tạo thì ngay tìm việc đi "tiếp thị mỳ tôm" cũng đau có dễ (!). Ngoại ngữ thiếu liên thông, cho nên đầu cấp học thường vẫn phải học lại từ đầu ây, bi, xi và vì vậy sau khi tốt nghiệp Cao đẳng, Đại học vẫn chưa sử dụng được thành thạo bất kỳ một ngoại ngữ nào. 

 
Trong khi các trường Đại học thiếu điều kiện nghiên cứu cho cả thày lẫn trò thì Nhà nước lại cho thành lập hàng loạt các Viện, các Trung tâm nghiên cứu bên ngoài Đại học. Không kể các nước phát triển như ở Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Úc...mà ngay các nước châu Á như Thái lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapor, Malaysia ... cũng chẳng có ai làm như vậy ? Tại sao không đưa Viện Toán về Khoa Toán Đại học quốc gia, nay lại thêm một Viện Toán cao cấp để GS.Ngô Bảo Châu xuân thu nhị kỳ đưa chuyên gia về giảng dạy (chả nhẽ mong có thêm một giải Fields nữa hay sao?).

Lại nói về phong trào "Hai không" được phát động rầm rộ cách đây không lâu. Khi ấy có trường với tỷ lệ tốt nghiệp là 0%, nhưng chính ngôi trường ấy năm vừa qua lại đỗ tốt nghiệp tới 100%. Tôi hỏi một cháu ở Hà Tây cũ về kỳ thi vừa qua. Cháu nói thày cô cho mang phao thoải mái vào phòng thi, chỉ cấm mang sách giáo khoa thôi. Vậy thì đâu chỉ có một Đồi Ngô ở Bắc Giang mà có cả Rừng Ngô trong cả nước. Kỷ luật các thày cô coi thi ở Đồi Ngô thật không công bằng, thật ra đấy là chủ trương của lãnh đạo Nhà trường chứ đâu có phải là hành động tự phát của các thày cô này.

Một bất cập rất lớn là Chương trình và sách giáo khoa. Vấn đề nay tôi sẽ xin nói thêm ở phần sau.


Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII về giáo dục và công nghệ đã đưa chủ trương đổi mới giáo dục và đào tạo vào cuộc sống; Từ tinh thần Nghị quyết 40/2000/QĐ10 của Quốc hội khóa X, nhà trường đã đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông; cùng nhiều chủ trương chính sách khác đã góp phần đổi mới nhà trường theo nhu cầu xã hội. Nhưng sự nổ lực của nhà trường trong thời gian qua vẫn còn những giới hạn so với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế


Cần thiết phải thực hiện công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện để góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành một cách căn cơ và bền vững. Xã hội đã có những thay đổi về cơ chế hoạt động, về hệ thống giá trị và, về nhu cầu cuộc sống;tâm sinh lý lứa tuổi học sinh và tâm lý xã hội đã có những đổi thay; điều kiện hoạt động của xã hội và của từng gia đình thay đổi, khoa học kỹ thuật phát triển, công nghệ thông tin được sử dụng rộng khắp trong từng lãnh vực cuộc sống con người… Nên chúng ta không thể tiếp tục sử dụng nội dung chương trình, phương pháp dạy học, cơ chế tổ chức quản lý, phương thức đánh giá của nhà trường theo quan niệm giáo dục và hệ thống chuẩn mực của những năm trước.

Theo TS Huỳnh Công Minh thì thực tế cuộc sống đòi hỏi phải đổi mới toàn diện, đồng thời và đồng bộ trên tất cả các yếu tố cấu thành của hoạt động giáo dục từ mục tiêu giáo dục, nội dung chương trình đến phương pháp dạy học, cơ chế tổ chức quản lý và phương thức đánh giá.

- Mục tiêu giáo dục phải đổi mới mạnh mẽ từ con người khoa bảng thành con người thực tế; từ mục tiêu nhồi nhét kiến thức hàn lâm chuyển thành năng lực làm chủ cuộc sống; từ cơ chế độc quyền với từng hoạt động đơn lẻ chuyển sang phục vụ xã hội đa dạng, cạnh tranh với tinh thần hợp tác, thân thiện.

- Nội dung chương trình phải đổi mới từ phân hóa theo môn học thành tích hợp theo mục tiêu đào tạo; giảm lý thuyết từ chương, tăng cường thực tế; đổi mới mạnh mẽ từ nhà trường khép kín, gò bó sang giáo dục xã hội, mở rộng cửa trường đưa nhà trường thâm nhập vào cuộc sống.
- Phương pháp dạy học phải đổi mới từ dạy số đông sang dạy cá thể, dạy cách học; đổi mới từ dạy áp đặt một chiều của người dạy sang tương tác đa chiều của người học với thầy cô, bạn bè, sách vở, trong gia đình và ngoài xã hội; không dừng lại ở lý thuyết, minh họa mà vươn tới hoạt động thực hành, trải nghiệm, làm sinh động và hiệu quả hơn nội dung giáo dục để đạt yêu cầu mục tiêu giáo dục tốt nhất; làm cho học sinh thích thú, chủ động và tích cực tự tìm tòi học tập, nâng cao năng lực tự học, học suốt đời, học ở mọi lúc mọi nơi.
- Đánh giá quá trình dạy học vừa mang tính công nhận nhưng quan trọng hơn còn có tác dụng định hướng giáo dục rất hữu hiệu – “Thi cử thế nào, thầy và trò dạy và học như thế ấy!” Phải đổi mới mạnh mẽ hoạt động đánh giá, coi trọng đánh giá của giáo viên ngay trong quá trình dạy học, đây là hoạt động chủ yếu thay vì tập trung thi cử cuối khóa nặng nề, đối phó, hình thức, thiếu thực chất thoát ly mục tiêu đào tạo. Phải tạo điều kiện cho người học tự đánh giá để tự hoàn thiện mình, phải phối hợp với phụ huynh đánh giá học sinh để tạo sự thống nhất hệ thống giá trị giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
- Cơ chế tổ chức quản lý, phải đổi mới mạnh mẽ từ quan liêu bao cấp sang cơ chế tự chủ nhà trường, không chờ đợi, ỷ lại vào cấp trên mà phải tạo điều kiện cho từng giáo viên sáng tạo, tự giác chấp hành luật pháp, thực hiện quy chế với ý thức tổ chức kỷ luật cao, đồng thời chủ động thể hiện từng động tác giáo dục phù hợp và hiệu quả với từng học sinh trong quá trình dạy học như những nhà giáo dục thực thụ.
- Thiết chế tổ chức nhà trường phải đổi mới phù hợp với quan điểm đổi mới, giảm sỉ số trong lớp từ 35, 45 học sinh xuống còn 20, 30 học sinh; học sinh học tập và hoạt động cả ngày trong trường (2 buổi/ngày); giáo viên phải có chế độ làm việc cả ngày (8 giờ) theo đúng quy trình lao động của ngành nghề, nghiên cứu tài liệu, tiếp cận học sinh, nắm chắc tâm sinh lý lứa tuổi, hoàn cảnh, soạn bài, giảng bài, ra bài tập kiểm tra, chấm bài, chữa bài, đánh giá nhận xét từng học sinh chu đáo, đúng mực…thay vì chỉ đến trường theo giờ dạy, vì lao động của nhà giáo là lao động cao cấp, phức tạp, khác với các ngành nghề lao động giản đơn.

Tôi đồng ý về cơ bản với những quan điểm trên đây và thấy không cần bổ sung gì thêm
.

Tôi chỉ muốn dẫn chứng về một chuyên ngành mà tôi am hiểu
. Đấy là chương trình và sách giáo khoa Sinh học ở bậc phổ thông: Bộ sách giáo khoa Sinh học là cố gắng rất lớn của nhiều tác giả, nhưng rất tiếc là chương trình lại không hợp lý: Rõ ràng là rất nhiều vấn đề nhưng các vấn đề đưa ra ở đây rất "nông". Tôi đã mua trên 70 cuốn sách giáo khoa Sinh học ở bậc phổ thông ở các nước và thấy chương trình ở ta chẳng giống nước nào cả (!). Vừa nặng lại vừa thấp. Có lẽ đó là do chịu ảnh hưởng của sách giáo khoa Sinh học trước đây của Liên Xô. Hầu như tất cả các môn học ở Khoa Sinh Trường đại học Sư phạm đều có trong chương trình phổ thông. Như vậy có thể thấy trong cuốn Sinh học chương trình phổ thông có quá nhiều nội dung, quá nhiều chi tiết không cần thiết trong khi số giờ lại quá ít. Tôi đã thử hỏi nhiều em đang học cấp III và thấy các em hiểu biết rất mù mờ và hầu như chả mấy em thích thú. Em nào định thi vào Sinh, vào Y, vào Dược thì đi tìm sách Đại học để đọc thêm, vì phải cạnh tranh rất cao trong khi sách phổ thông quá sơ lược (nhiều vấn đề nhưng dàn trải, vấn đề nào cũng rất "nông").Hơn nữa, ra đề thi Tốt nghiệp PTTH nếu theo nguyên tắc không được hỏi trùng các đề đã ra thì thật vô cùng khó, vì cuốn sách giáo khoa lớp 12 quá... mỏng! Vấn đề nào hay đã bị hỏi trong các kỳ thi trước hết rồi. Các em đã học quá nhiều chuyên ngành (động vật không xương, động vật có xương, thực vật bậc thấp, thực vật bậc cao, vi sinh vật học, giải phẫu và sinh lý người, di truyền học, tiến hóa học, sinh thái học...), trong khi số lượng giờ dạy quá ít ỏi mỗi tuần. Vừa khó hiểu, vừa khó nhớ, lại không muốn học (vì ít khi có trong số các môn thi tốt nghiệp) thì hiểu sao được? Đã không hiểu thì còn nói gì đến nhớ (thế là lại phải cầu cứu đến "phao"). Nội dung di truyền học là rất khó, nếu giáo viên không hiểu kỹ thì rất khó làm cho học sinh có thể hiểu được. Xem kết quả các bài thi thì thấy rất rõ chuyện này. Và liệu rằng một cháu 12 tuổi ở nước ta có nhớ nổi sơ đồ cắt ngang của một thân cây trưởng thành với các thuật ngữ khó hiểu như vỏ, tầng sinh vỏ, thịt vỏ, mạch rây, tầng sinh trụ, mạch gỗ? Cháu 13 tuổi có thể nhớ các bộ phận thùy khứu giác, thùy thị giác, não trước, tiểu não, hành tủy, tủy sống của con thằn lằn?

Tôi thấy cần tham khảo chương trình các nước. Tôi chú ý đến chương trình của hai nước: Pháp và Nepal. Pháp là một nước khoa học phát triển nhưng học sinh phổ thông không học Sinh học (Biologie) mà chỉ học môn Khoa học về sự sống và về Trái đất (Sciences de la Vie et de la Terre). Đó là cách dạy tích hợp những kiến thức về sự sống và về Trái đất nói chung. Về sự sống, học sinh sẽ hiểu khá sâu về tiêu hóa, tuần hoàn, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa, di truyền, tiến hóa... của thế giới sinh vật chứ không học sâu về bất kỳ nhóm sinh vật nào. Nhờ có thời gian nên có thể hiểu rất sâu cả những tiến bộ mới mẻ về di truyền, thậm chí về cả sinh học phân tử và công nghệ sinh học. Còn ở Nepal, một nước rất nghèo, họ lại coi kiến thức phổ thông hết lớp 10 là đủ rồi (thế hệ chúng tôi học hết phổ thông có 9 năm thôi). Họ dành hai lớp 11 và 12 để phân ban sâu. Chỉ có 4 phân ban: Quản trị & Kinh doanh, Xã hội & Nhân văn, Toán-Lý và Hóa- Sinh. Chỉ có ban Hóa-Sinh mới học Sinh học mà thôi. Chính vì vậy tôi giật mình khi mua 2 cuốn sách giáo khoa Sinh học lớp 11 và lớp 12, mỗi cuốn trên 700 trang. Thế thì cần gì phải dạy thêm, học thêm nữa? Các nước Anh, Pháp, Australia... đều dạy môn Sinh học theo phương pháp tích hợp. Trước đây, ta đã mời chuyên gia Australia sang giúp xây dựng một chương trình sinh học theo hướng tích hợp. Không hiểu vì sao lại không được sử dụng! 


Tôi thấy cần sớm thay đổi chương trình Sinh học ở bậc phổ thông để không chênh lệch nhiều với các nước khác trên thế giới. Kiên quyết dạy theo phương pháp tích hợp. Không đi sâu vào từng nhóm sinh vật và càng không học phân loại (vừa khó nhớ lại vừa không cần thiết). Dạy sao cho học sinh có được hiểu biết chung về sự sống, kể cả những khám phá mới nhất về sự sống (tất nhiên bằng những khái niệm dễ hiểu và dễ nhớ). Chi tiết nào thầy không nhớ nổi thì đừng bắt học sinh phải nhớ. Đừng ngụy tạo ra quan điểm thay đổi như thế thì giáo viên không dạy được (!). Nếu thấy cần cho học sinh đa số rẽ ngang, không học tiếp đại học thì nên theo hướng phân ban sâu như Nepal. Chuyện này cần thảo luận và cân nhắc kỹ lưỡng. 

Còn việc in Sách Giáo khoa lại là chuyện của từng nhóm tác giả và từng nhà xuất bản. Bộ sách nào không theo sát chương trình thì không được in, nhưng trình bày có thể rất khác nhau (như nhiều nước khác). Lựa chọn bộ sách nào để dạy, để học là tùy thầy cô giáo và học sinh. Chỉ có cạnh tranh như vậy mới mong sớm có được những bộ sách giáo khoa tốt. Đây là một sự cạnh tranh rất khoa học, rất lành mạnh. 

Tôi nghe nói đến năm 2015 mới bàn lại Chương trình giáo dục phổ thông. Sau đó là thí điểm chương trình. Rồi thí điểm viết lại bộ sách giáo khoa, sau đó lại thí điểm sử dụng sách giáo khoa. Có thể khi đó tôi không còn tồn tại nữa rồi. Đâu cần nhiều tiền bạc như dự án vừa qua. Bộ nên dựa vào các Hội Khoa học chuyên ngành. Các Hội này sẽ lựa chọn ra các chuyên gia giỏi, kết hợp với các thầy cô giáo có kinh nghiệm lâu năm để biên soạn ngay một chương trình mới. Bộ chỉ cần xin các Sứ quán bạn các chương trình Sinh học phổ thông, hay lấy được từ trên Internet để tham khảo kinh nghiệm của một số nước đáng học hỏi. Tổ chức các cuộc Hội thảo sâu sắc về nên phân ban sâu hay không phân ban. Bỏ hẳn kiểu phân ban chênh nhau quá ít thời gian như hiện nay. Chương trình sau khi biên soạn xong cần đưa ra trưng cầu ý kiến rộng rãi trước khi thông qua một Hội đồng Quốc gia đầy đủ tín nhiệm. Sau đó để cho các nhà xuất bản và các nhóm tác giả cạnh tranh qua chất lượng các bộ sách giáo khoa khác nhau (nhà nước không cần tốn kinh phí gì về chuyện này). Bộ sách nào hay sẽ được tái bản nhiều lần (và ngược lại). (Sách giáo khoa) Tôi mong có thể làm ngay mà không cần đợi đến tận năm 2015.

Về các chỉ tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển Giáo dục 2010-2020 đã được Thủ tướng phê duyệt vào tháng 6 vừa qua, tôi cho rằng không có cơ sở để tin rằng có thể thực hiện được nếu không có những giải pháp hết sức mạnh dạn và với sự đầu tư đáng kể về tài chính của Nhà nước.

Xin hãy xem đó là những chỉ tiêu gì?

Theo Chiến lược này thì đến năm 2020. nghĩa là còn chưa đến 8 năm nữa sẽ phải đạt được các mục tiêu sau đây: Mục tiêu cụ thể được đặt ra là hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi vào năm 2015.Đối với giáo dục phổ thông, phấn đấu đến năm 2020 tỷ lệ đi học đúng độ tuổi ở tiểu học là 99%, trung học cơ sở là 95% và 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ học vấn trung học phổ thông và tương đương; có 70% trẻ em khuyết tật được đi học. Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, sẽ điều chỉnh cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo, phấn đấu đến 2020, tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề nghiệp và đại học đạt khoảng 70%; tỷ lệ sinh viên tất cả các hệ đào tạo trên một vạn dân vào khoảng 350 - 400. Giáo dục thường xuyên cũng được phát triển tạo cơ hội cho mọi người có thể học tập suốt đời, bước đầu hình thành xã hội học tập. 


Để đạt được các mục tiêu chiến lược cần thực hiện tốt 8 giải pháp, trong đó các giải pháp đổi mới quản lý giáo dục là giải pháp đột phá và giải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là giải pháp then chốt. 

Một trong các nội dung đổi mới quản lý giáo dục là bảo đảm dân chủ hóa trong giáo dục. Thực hiện cơ chế người học tham gia đánh giá người dạy, giáo viên và giảng viên tham gia đánh giá cán bộ quản lý... 

Bên cạnh đó, phân loại chất lượng giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục quốc gia, các cơ sở giáo dục chưa đạt chuẩn phải có lộ trình để tiến tới đạt chuẩn. Đồng thời, chú trọng xây dựng các cơ sở giáo dục tiên tiến, trọng điểm, chất lượng cao để đào tạo bồi dưỡng các tài năng, nhân lực chất lượng cao cho các ngành kinh tế - xã hội.

Tập trung vào quản lý chất lượng giáo dục, thực hiện giám sát xã hội đối với chất lượng và hiệu quả giáo dục; xây dựng hệ thống kiểm định độc lập về chất lượng giáo dục, thực hiện kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục của các cấp học, trình độ đào tạo và kiểm định các chương trình giáo dục nghề nghiệp, đại học. 


Chiến lược nêu rõ, chuẩn hóa trong đào tạo, tuyển chọn, sử dụng và đánh giá nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, chú trọng nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tác phong và tư cách của đội ngũ nhà giáo để làm gương cho học sinh, sinh viên. Tiếp tục đào tạo, đào tạo lại đội ngũ nhà giáo để đến năm 2020, 100% giáo viên mầm non và phổ thông đạt chuẩn trình độ đào tạo, trong đó 60% giáo viên mầm non, 10% giáo viên tiểu học, 88% giáo viên trung học cơ sở và 16,6% giáo viên trung học phổ thông đạt trình độ đào tạo trên chuẩn; 38,5% giáo viên trung cấp chuyên nghiệp, 60% giảng viên cao đẳng và 100% giảng viên đại học đạt trình độ thạc sỹ trở lên; 100% giảng viên đại học và cao đẳng sử dụng thành thạo một ngoại ngữ.Thực hiện đề án đào tạo giảng viên có trình độ tiến sỹ cho các trường đại học, cao đẳng với phương án kết hợp đào tạo trong và ngoài nước để đến năm 2020 có 25% giảng viên đại học và 8% giảng viên cao đẳng là tiến sỹ. 

Trên cơ sở đánh giá chương trình giáo dục phổ thông hiện hành và tham khảo chương trình tiên tiến của các nước, thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa từ sau năm 2015 theo định hướng phát triển năng lực học sinh, vừa đảm bảo tính thống nhất trong toàn quốc, vừa phù hợp với đặc thù mỗi địa phương. 

Chú trọng nội dung giáo dục đạo đức, pháp luật, thể chất, quốc phòng - an ninh và các giá trị văn hóa truyền thống; giáo dục kỹ năng sống, giáo dục lao động và hướng nghiệp học sinh phổ thông. 

Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học. Đến năm 2020, 90% trường tiểu học và 50% trường trung học cơ sở tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. 

Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục với kết quả thi.Thực hiện định kỳ đánh giá về chất lượng học tập của học sinh phổ thông nhằm xác định mặt bằng chất lượng và làm căn cứ đề xuát chính sách nâng cao chất lượng giáo dục của các địa phương

Nguồn: GS.TS. Nguyễn Lân Dũng













Đôi nét về tác giả:
GS, TS, Nhà giáo nhân dân .Nguyễn Lân Dũng là chuyên gia cao cấp Viện Vi Sinh vật  và Công nghệ Sinh học,Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại biểu Quốc hội các khóa X, XI, XII, Chủ tịch Hội các ngành Sinh học Việt Nam, Chủ nhiệm chương trình tự nguyện đưa KHKT vào hộ nông dân; Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội; Chủ tịch Hội liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam. Giáo sư Nguyễn Lân Dũng sinh năm 1938 tại xã Ngọc Lập, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Ông là con thứ ba của GS. Nguyễn Lân và bà Nguyễn Thị Tề là đại gia đình trí thức rất nổi tiếng của Việt Nam với tám người con đều là giảng viên của các trường đại học lớn và đều là những nhà khoa học xuất sắc. Giáo sư Nguyễn Lân Dũng có vợ là  PGS. TS Nguyễn Kim Nữ Hiếu nguyên là Phó Giám đốc Bệnh viện 108 và là người mẹ của hai tiến sĩ đã trưởng thành. GS. Nguyễn Lân Dũng cũng là chủ bút của trang Blog Nguyễn Lân Dũng "già làng" tại Xóm Lá. (Bài post theo đúng bản gốc,
Đôi nét về tác giả và những chữ in đậm là của do chúng tôi nhấn mạnh. Hoàng Kim )


Trở về trang chính
TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
(Hoàng Kim để tôi đọc lại)
DẠY VÀ HỌC
(trang tình yêu, văn hóa giáo dục,
khoa học cây trồng và du lịch Việt)

HỌC MỖI NGÀY 
(Những bài tuyển chọn về văn hóa giáo dục
lịch sử, thơ văn)
DẠY VÀ HỌC Ở ĐHNL HCM


Người theo dõi