Đọc lại Chất quan Trương Đình Tuyển

HỌC MỖI NGÀY. Tôi đã đọc Chất quan Trương Đình Tuyển của nhà văn Ngô Minh trước đây nhưng nay đọc lại bài này trên "Quà tặng xứ mưa" vẫn thấy thích. “Chất quan” của ông “WTO Trương Đình Tuyển” là chất ham học, ham đọc, chất  liêm sĩ  thể hiện rất đậm nét trong công việc và sinh hoạt hàng ngày của ông. Đúng vậy ! Thật ra tôi chẳng thích cái chi tiết tả thực : Khi bộ trưởng xuất hiện ở cửa máy bay, tôi thấy ông một tay xách cặp, một tay ôm vào ngực một chồng dày nào tài liệu, sách và báo xuống cầu thang máy bay. Hình như trên máy bay ông mãi đọc tài liệu, đọc báo, nên khi máy bay dừng, ông quên sắp xếp vào cặp. Thấy đoàn Huế ra sân bay đón,  ông quên mất là mình đang ôm chồng tài liệu, ông giơ tay chào, thế là tài liệu bay tung toé khắp nơi. Cậu Thìn lái xe và tôi phải chạy đuổi theo gió để nhặt lại. Thế mà lên xe ông lại tiếp tục đọc. Khi mở cửa xe để vào khách sạn, ông lại làm rơi chồng tài liệu một lần nữa...". Khi đọc đoạn này thật khác phong độ của một chính khách lịch lãm, từng trãi.  Dẫu vậy, tôi lại rất đồng tình với anh Ngô Minh: “chất quan” Trương Đình Tuyển cũng là chất thơ làm xúc động lòng người, làm dân tin yêu, cảm phục. Đó là con người trực diện, thẳng thắn không rào đón, nói năng rất hào hứng. Nắm và phân tích sâu sắc tình hình thương mại đất nước và quốc tế một cách vanh vách với các số liệu dẫn chứng thuyết phục. Chép và đọc lại Chất quan Trương Đình Tuyển để suy ngẫm. Bộ trưởng thương mại Trương Đình Tuyển, ảnh báo Tuổi Trẻ.

"CHẤT QUAN" TRƯƠNG ĐÌNH TUYỂN

Ngô Minh

(QTXM): Bạn đọc thân mến. QTXM vừa in bài “Bộ trưởng nên như thế” của Tô Văn Trường viết về cựu Bộ trưởng thương mại Trương Đình Tuyển. Cách đây hơn 10 năm, khi ông Trường Đình Tuyển còn làm bộ trưởng, Ngô Minh cũng đã có bài viết “CHẤT QUAN TRƯƠNG ĐÌNH TUYỂN”, nay in lại để bạn đọc cùng chia sẻ. Ngô Minh cầu mong một chế độ tuyển chọn nào đó để các bộ trưởng chúng ta ai cũng “chất lượng cao” như ông Trương Đình Tuyển, thì lợi cho dân cho nước quá.

             Nhắc đến Bộ trưởng Trương Đình Tuyển , người dân ai cũng nhớ hình ảnh ông tại những phiên đàm phán gia nhập WTO, những phiên trả lời chất vấn trực tiếp tại các kỳ họp hàng năm của Quốc Hội khoá XI. Ông nói việc nước, việc đại sự mà  làu làu như việc nhà . Ông bao giờ cũng trực diện, thẳng thắn không rào đón, nói năng rất hào hứng. Nắm và phân tích sâu sắc tình hình thương mại đất nước và quốc tế một cách vanh vách với các số liệu dẫn chứng thuyết phục. Nhưng  ông lại nói vo, không chuẩn bị trước văn bản . Nhiều lần nguyên chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đã  khen ngợi ông sau các phiên trả lời chất vấn. Còn cử tri cả nước khi xem truyền hình nghe ông nói ai cũng thích thú tán thưởng . Nhắc đến bộ trưởng Trương Đình Tuyển,  mọi người đều nhớ hình ảnh người chèo lái con thuyền Việt Nam trong các dịp ký kết Hiệp định Thương mại Việt – Mỹ, đàm phám để Mỹ giành cho Việt Nam quy chế  thương mại vĩnh viễn ( PNTR) ; đàm phán đa phương , song phương về WTO vô cùng căng thẳng, gay cấn và mưu mẹo. Ông đã nhiều lần bỏ ra khỏi phòng đàm phán. Ông đã tuyên bố với phái đoàn WTO rằng, Việt Nam không thể vào WTO với bất cứ giá nào. Nhiều người gọi ông là “ông WTO”. Việc kết thúc đàm phán vào đêm 26/10/2006, mở đường cho Việt Nam gia nhập WTO 7/11/2006, trước Hội nghị thuợng đỉnh APEC Hà Nội 2006, có lẽ là chiến công lớn nhất cuộc đời làm quan của ông. Nhìn vẻ mặt rạng rỡ của ông trong lễ kết nạp Việt Nam làm thành viên thứ 150 của WTO ở Giơnevơ Thuỵ Sĩ hôm 7/11, ta hiểu được ông đã sung sướng hạnh phúc như thế nào trước thắng lợi vang dội đó của đất nước.  Bộ trưởng Trương Đình Tuyển là “tư lệnh” Việt Nam trong 14 phiên trường kỳ đàm phán kéo dài 11 năm, trực tiếp là 8 năm 2 tháng và 26 ngày ròng rã . Công lao và tâm huyết đó nhất định  sẽ được lịch sử  ghi nhận.

          “Chất quan” của ông “WTO Trương Đình Tuyển” là chất ham học,ham đọc, chất  liêm sĩ  thể hiện rất đậm nét trong công việc và sinh hoạt hàng ngày của ông. Tôi là phóng viên báo Thương Mại, mấy lần theo đoàn  tháp tùng Bộ trưởng đi công cán ở miền Trung. Quê vợ tôi lại ở Nghệ An, mỗi lần tôi về thăm, bố vợ tôi, nguyên phó bí thư, chủ tịch một huyện đã nghỉ hưu từ thời bao cấp,  kể rất nhiều giai thoại về bí thư tỉnh uỷ Trương Đình Tuyển.  Nhờ thế mà tôi biết nhiều nét tính cách đặc biệt của ông Bộ trưởng lòng dạ  thẳng ngay này. Một lần Bộ trưởng Trương Đình Tuyển đi máy bay từ TP Hồ Chí Minh ra Huế để họp với các doanh nghiệp trên địa bàn. Tôi thường trú ở Huế nên theo xe của Sở Thương mại về sân bay Phú Bài đón ông. Khi bộ trưởng xuất hiện ở cửa máy bay, tôi thấy ông một tay xách cặp, một tay ôm vào ngực một chồng dày nào tài liệu, sách và báo xuống cầu thang máy bay. Hình như trên máy bay ông mãi đọc tài liệu, đọc báo, nên khi máy bay dừng , ông quên sắp xếp vào cặp. Thấy đoàn  Huế ra sân bay đón,  ông quên mất là mình đang ôm chồng tài liệu, ông giơ tay chào, thế là tài liệu  bay tung toé khắp nơi. Cậu Thìn lái xe và tôi phải chạy đuổi theo gió để nhặt lại. Thế mà lên xe ông lại tiếp tục đọc. Khi mở cửa xe để vào khách sạn, ông lại làm rơi chồng tài liệu một lần nữa . Ông tranh thủ đọc và đọc chăm chú từng phút như thế, chả trách ai  hỏi gì ông cũng biết , nói năng , trả lời đâu ra đấy.

           Khi ngồi chủ trì cuộc họp, ông ít khi cà vạt, com lê,  Ở nhiều cuộc Hội nghị  Thương mại hàng năm, kể cả khi đón thủ tướng hay phó thủ tướng về làm việc với Bộ, tôi cũng ít thấy ông  com lê cà vạt. Hình như ông  không thích loại y phục lễ lạc gò bó này. Ngồi họp, tay ông chống má, mắt lim dim như ngủ. Mặt ông hốc hác, phong trần.  Nhưng  khi nào có đại biểu nào đó nói ý gì đó “có vấn đề”, ông  ngồi thẳng đậy, mở cuốn sổ trước mặt ghi ghi , rồi lại ngồi lim dim lắng nghe. Có lần tại cuộc họp với doanh nghiệp Thương mại Quảng Trị , anh Nguyễn Thế Phiệt, giám đốc Công ty Thương  mại huyện miền núi Hương Hoá đọc bản báo cáo viết sẵn cho Bộ trưởng nghe tình hình công ty  của mình.  Đang  nghe,  bỗng ông Tuyển rời vị trí đến  đứng cạnh anh Phiệt, vỗ vai xin ngắt lời . Ông Tuyển hỏi :

-  Anh là giám đốc hay cán bộ công ty?”.

Anh Phiệt mặt tái mét, run như cầy sấy:

- Dạ, báo cáo Bộ trưởng, em là giám đốc ạ !

- Giám đốc sao không nhớ việc công ty mà phải đọc báo cáo viết sẵn. Đưa bản này cho nhà báo Ngô Minh. Tôi hỏi gì anh trả lời nấy, được không ?  Anh xem, tôi là Bộ trưởng, công việc cả ngành mà họp với các anh tôi có đọc bài viết sẵn bao giờ đâu !    

            Sau đó giám đốc nào lên cũng mở sổ ra và nói, không đọc bài viết sẵn nữa. Bữa ấy tôi mừng thầm có được một lúc chục bản báo cáo, kiến nghị, lại khỏi phải ghi chép số liệu.  Thời kỳ này, khối doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đang “ đấu tranh” chuyện “hai giá”. Tức là giá máy bay, giá tham quan du lịch, giá dịch vụ điện nước cho người nước  ngoài đều cao hơn giá cho người trong nước gấp gần chục lần. Trong cuộc toạ đàm với các doanh nghiệp ở Huế , ông giám đốc Công ty  xi măng Lucvaxi ở Huế,  người Hông Kông, đứng lên đỏ mặt nói rất căng thẳng về vấn đề “hai giá”, đòi Chính phủ  Việt Nam phải cùng một giá dịch vụ ngay tức khắc. Tôi thấy bộ trường Trương Đình Tuyển ghi chép mấy câu, rồi đến gần ông giám đốc người Hồng Kông , giải thích một cách thông minh bất ngờ và thú vị :

           - Thưa ngài giám đốc, là thành viên Chính phủ, tôi hiểu tâm trạng bức xúc của Ngài. Tôi cũng rất  bức xúc. Nhưng  theo tôi biết thì Chính phủ  Việt Nam đang cân nhắc giữa việc điều chỉnh “một giá” dịch vụ cho người nước ngoài  với việc điều chỉnh lại tiền lương khởi điểm cho lao động Việt Nam làm trong các công ty liên doanh, hay 100% vốn nước ngoài. Vì mức lương khởi điểm 50 “đô” là rất thấp so với các nước trong khu vực. Theo ngài thì điều chỉnh cùng một lúc ,hay cái gì trước cái gì sau ?

            Ông giám đốc liên doanh người Hông Kông sau khi nghe dịch đã chắp tay vái vái :” Tôi hiểu, tôi hiểu. Xin ngài xá cho!”. Đó là sự đối đáp thông minh, nhạy cảm rất cần thiết của nhà đàm phán trong đấu tranh với đối tác nước ngoài để giành giật từng  điểm có lợi cho đất nước về kinh tế.

            Ông Tuyển là người không thích quan cách. Tôi đến phòng  Bí thư tỉnh uỷ Nghệ An của ông, tôi thấy góc phòng có bếp ga, song nồi, chén bát. Tôi ngạc nhiên hỏi :” Thế không có ai phục vụ cho anh à ?”. Anh cười :” Làm sao phải có thêm một người phục vụ ! Mình ăn được thì  nấu được chứ” . Ông tự đạp xe đạp đi chợ Vinh mua thực phẩm về nấu lấy ăn. Nấu một bữa, ăn cả ngày.  Ngày nghỉ cuối tuần , không họp hành gì , ông nhảy tàu hoả ra Hà Nội với vợ con. Tôi nghe anh em cán bộ tỉnh uỷ Nghệ An  kể, văn phòng tỉnh uỷ trang bị cho ông cái tủ lạnh, nhưng ông không nhận. Ông chỉ đề nghị mua cái bình gas, hết bao nhiêu tiền ông trả.  Trong lúc bí thư, chủ tịch nhiều tỉnh , huyện, giám đốc các sở đi xem bóng đá phải là  xe con , dù nhà chỉ cách sân vận động cây số. Còn bí thư tỉnh  uỷ Trương Đình Tuyển vẫn đạp xe đạp ra sân vận động xem bóng đá .

             Ông Tuyển là người thẳng thắm và liêm khiết, rất tiết kiệm của công.  Khi ông được điều về  làm bí thư Nghệ An, lãnh đạo tỉnh bàn nhau định phân phối đám đất và xây nhà cho ông theo tiêu chuẩn chung. Khi hỏi ý  liến ông, ông gắt :” Tôi đã có nhà ở Hà Nội rồi”! Trong lúc đó nhiều ông quan tìm mọi cách để  biến nhà công vụ thành nhà riêng. Dịp Đại hội Đảng bộ các huyện, văn phòng tỉnh uỷ  Nghệ An bố trí xe con cho Bí thư, các phó bí thư, các Trương ban. Còn anh em chuyên viên thì đi chung xe 16 chỗ  ngồi. Đó là “tập tục” xưa nay, nên họ không cần hỏi ý kiến Bí thư mới.  Đến giờ xuất phát , thấy xe con, xe ca đỗ san sát trong sân, ông Tuyển ngạc nhiên hỏi :” Xe đi đâu mà nhiều thế này”. Một ông văn phòng thưa :” Thưa anh, xe đi Đại hội huyên…”. Ông  đỏ mặt phán :” Các xe con về. Còn tất cả lên xe ca. Tiền đâu mà xe cộ rầm rầm thế?”. Lần khác,  ông nhận được giấy mời dự Đại hội Đảng bộ huyện nọ. Đúng giờ ông nhờ một anh cán bộ chở xe máy xuống huyện. Toàn Ban chấp hành  huyện uỷ  vì không biết  mặt bí thư mới, nên cứ ra cổng để đón đoàn xe của tỉnh uỷ về dự Đại hội. Chờ mãi, đến khi thấy chiếc xe ca chở  quan chức tỉnh về, hỏi ra thì mọi người  mới chưng hửng : Bí thư tỉnh uỷ mới đang ngồi đọc tài liệu  trong hội trường đại hội từ lâu rồi! Lên dự Đại hội Đảng bộ một huyên miền núi, sau khi bầu báng xong, kết thúc hội nghị, huyện uỷ chiêu đãi rất thịnh soạn . Cuối bữa tiệc, Bí thư tỉnh uỷ hỏi Bí thư huyện uỷ mới :” Ông làm sao có nhiều tiền mà chiêu đãi nhiều người thịnh soạn thế này ?”. Ông bí thư huyện tái mặt :” Dạ thưa anh, bốn năm năm mới có một lần”. Ông Tuyển nghiêm sắc mặt :” Tiền là tiền thuế của dân, miền núi lại nghèo, dân đang đói, ông không xót sao ? Còn đi dự đại hội xã thì họp xong là ông chuồn, vì ngại xã phải mời cơm. Rủ anh em cùng đi về dọc đường ăn quán. Khi ăn quán ông thường giành “quyền” trả tiền vì “ Lương tôi cao hơn các cậu” . Bà con tiểu thương bán thực phẩm chợ Vinh do xem tivi nên biết mặt ông Tuyển. Khi mua rau, cá, ông hỏi bà con “có  bán đắt không đấy ?”.Bà con trả lời ngay :” Làm bí thư tỉnh uỷ mà tự đi chợ nấu ăn , là bà con biết “loại” người nào rồi. Bà con thương lắm, tin lắm, không bán đắt mô !”. Ông Tuyển về làm bí thư  Nghệ An chưa trọn nhiệm kỳ, mà có huyện miền núi như Tân Kỳ ông đến thị sát tới 3 lần.Ông đi  cơ sở không bao giờ báo trước. Không bao giờ để  huyện hay nông trường, nhà máy lo chỗ ngủ, đãi đằng cơm nước, mà tất cả đều do Văn phòng tỉnh uỷ chuẩn bị  theo sự chỉ đạo của ông.

            Người dân Nghệ An còn kể nhiều giai thoại nữa, như chuyện ông Tuyển  cứ sau mỗi cái Tết lại nộp vào ngân quỹ của tỉnh hàng tỷ đồng. Đó là tiền mà các quan chức Nghệ An mang ra Hà Nội “chúc Tết” gia đình Bí thư ông khi ông không ở nhà. Ông bắt vợ nhận và cho vào một cái hòm, như “hòm công đức”.v.v..

            Thời về làm Bí thư tỉnh uỷ Nghệ An, “chất quan” dân giã, bộc trực và  khí khái đó  rất kỵ rơ với một loạt ông quan liêu, tham nhũng, say xỉn, hạch sách nhân dân, tiêu tiền dân như nước…  ở các huyên  đã có tới  sáu bí thư , phó bí thư huyện uỷ đã bị ông Tuyển cách chức. Nghe tin này, dân Nghệ An ai cũng hởi lòng hởi dạ.

               Đó là những câu chuyện thật đã thành  giai thoại về Trương Đình Tuyển mà  bố vợ tôi và các lão thành  cách mạng Nghệ An rất hay kể.  Giai thoại là chuyện dân gian, được dân tin yêu thế nào, phải là “chất quan” thế nào mới  có nhiều giai thoại đọng lại trong  lòng dân như thế.  Về chuyện xe cộ , tôi cũng mục sở thị nhiều lần về “chất quan” Trương Đình Tuyển. Một lần Đoàn công tác bộ Thương mại từ Huế ra Quảng Trị. Sở thương mại tỉnh cho hai chiếc xe đến chở đoàn.  Một chiếc xe con  bốn chỗ  và một chiếc xe 22 chỗ ngồi. Bộ trưởng Trương Đình Tuyển  ra khỏi khách sạn, lên thẳng chiếc xe ca ngồi vào vị trí thứ hai sau lưng lái xe. Lãnh đạo tỉnh thiết tha đề nghị Bộ trưởng xuống đi xe con . Ông cười bảo :” Các ông vẽ chuyện. Đây ra Đông Hà xe này chở đoàn còn rộng, đi thêm xe con làm gì cho tốn !”.  Từ Quảng Trị ra Quảng Bình cũng diễn ra cảnh tượng đó. Lần này thì Bộ trưởng nổi nóng đuổi  anh lái xe con :“ Em đưa xe về ngay!”. Những cử chỉ bình dân, thân tình  như vậy tôi chưa bao giờ thấy ở những ông quan tỉnh, quan bộ. Họ “một bước là ngựa xe đứng đi quân hầu chật”, nhậu nhẹt luôn có “em út” kề cạnh đến lúc say xỉn, còn lái xe con thì “đỗ bên ngoài chờ thủ trưởng”!  Đêm đó ra Đồng Hới, sáng hôm sau, anh Hải thư ký bộ trưởng đưa cho ông Tuyển hai cây thuốc “ba số” do lái xe Quảng Trị gửi lại, nói là “ Chi cục Quản lý thị trường Quảng Trị biếu”. Dù là người rất nghiện thuốc lá, nhưng nghe chuyện đó ông trợn mắt :” Ai lại đi bắt thuốc lá lậu rồi biếu Bộ trưởng bao giờ ! Nhưng xe họ đi  rồi nên chia  hết cho mọi người trong đoàn để biết mùi hàng lậu thơm tho thế nào“. Tôi  nói :” Em không hút thuốc, lấy làm gì”. Ông Tuyển cười :” Nhà thơ không hút cũng phải nhận để tặng  bạn thơ nghiện”.

                Ấn tượng nhất đối với tôi là bộ trưởng Trương Đình Tuyển rất yêu văn chương và quý mến các nhà văn. Ông thân thiết và hay đàm đạo  văn chương với các nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, Hoàng Trần Cương….Mỗi lần vô Huế ông đều gọi cho tôi.   Khi ông mới lên bộ trưởng,  cái tên Phùng Quán vẫn  gây sự sợ sệt đối với nhiều người. Thế mà ông dám mời nhà văn Phùng Quán đến cơ quan Bộ Thương Mại đọc thơ. Vào Huế , dù họp hành cấp tập, tối  đến ông vẫn bảo  tôi rủ mấy anh chị nhà thơ Huế như Nguyễn Khắc Thach, Mai Văn Hoan, Hồ Thế Hà…đến chỗ ông ở để gặp gỡ và đọc thơ cho vui. Trong những cuộc như thế, ông chăm chú nghe thơ anh em và say sưa đọc những bài thơ mới của mình cho đến tận khuya.

            Ông là thi sĩ đích thực. Thơ ông rất tâm trạng, rất  mới, chứ không như “thơ lãnh đạo” xưa nay. Trong tuyển thơ tạp chí Sông Hương 20 năm ông có bài thơ được chọn. Bài thơ in trên tạp chí này từ năm 1992 : Sáng mai rồi trở dậy, gió triều lên / Con thuyền cũ đưa em về bến cũ / Tôi một mình bên bờ hoang sóng vỗ / Hoàng hôn mờ phủ tím cánh buồm xa…( Cánh buồm xa…). Ông có hàng mấy trăm bài thơ chép trong sổ tay. Có lần ở Đông Hà, Quảng Trị, tỉnh uỷ, UBND tỉnh chiêu đãi. Sau mấy vại bia là tiết mục văn nghệ của các em xinh đẹp. Nghe  ba cô gái Quảng Trị hát, máu thơ nổi lên, không phân biệt quan hay dân, bộ trưởng  Tuyển đứng lên “xin đáp lễ” bằng thơ. Ông say sưa đọc một lúc đến  năm bài thơ của mình. Toàn những bài thơ tâm trạng rất hay. Thơ ông da diết, trí tuệ . Bài thơ  viết trong chuyến đi thăm  lăng mộ Taj Mahal, Di sản thế giới ở Ấn Độ  ông có bài thơ “ Viết ở lâu đài Batmahal”. Xin được chép nguyên văn :

                                          Tôi đến thăm lâu đài Batmahan

                                           Đọc những trang văn

                                           Trên nền đá trắng

                                           Tôi bồi hồi nghe bao chuyện buồn vui

                                           Đã truyền đi tiếng vọng

                                           Kiếp người !

                                            Bátmahan sừng sững giữa trời

                                           Pho sử đá ghi cảnh đời nghịch lý

                                            Vua khóc vợ xây đền đài kỳ vỹ

                                           Tôi khóc người thợ đá

                                            Đá ơi !

                                            Và sông Hằng nước mắt cứ đầy vơi

            Ông còn có nhiều câu thơ hay khác như Không đa mang cũng phong trần / Không đam mê cũng đôi lần liêu xiêu… Sang Nga, đi bên sông Nê Va gặp cô gái Hồi  choàng khăn che mặt, ông viết :”Mắt mồ côi anh gặp mắt em rồi”.  Có lần  một số Tết  báo Thương Mại có in một bài thơ ông viết tặng vợ nhưng ký một bút danh khác. Bài thơ ghi công vợ bao năm về quê chăm lo việc họ, việc nhà, “ Còn anh năm tháng hành nghề phiêu diêu”. Tôi hỏi :” Sao anh làm bộ trưởng lại gọi là  “hành nghề phiêu điêu ?”. Anh cười :” Luật pháp, chính sách mình chưa chặt, còn nhiều kẽ hở để bọn xấu lợi dụng, nên làm bộ trưởng bây giờ “chết” lúc nào không biết, không phiêu diêu là gì nữa !”. Ông Tuyển có  cả một tập thơ tình yêu. Toàn những bài không có đầu đề. Đó là những bài thơ “ khóc” một cuộc tình  thời trai trẻ. Hai người yêu nhau thời sinh viên, nhưng không ai dám thổ lộ. Khi ông đi bộ đội  trở về Hà Nội lấy vợ, trong nột chuyến tàu điện Hà Nội thì gặp nàng . Tình cảm lại dâng trào :

                                    Tuổi  hai mươi đôi môi đỏ mọng

                                    Em trao cho ai những chiếc hôn đầu

                                    Dẫu rất yêu em

                                    Anh chỉ được hôn lên mái tóc

                                    Cái e ấp này chẳng tại anh đâu…

                             Hay:

                                     Vụng về và chậm muộn

                                      Sao cứ nhiều đam mê

                                     Thu có còn đủ nắng

                                      Cho xôn xao mùa về…

           Gần đây nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo có đọc cho tôi nghe mấy câu  thơ mới của Trương Đình Tuyển  phác hoạ rất đúng chân dung của ông :

                                              Tôi khảo cổ chính tôi và thấy

                                               Một xấp dày ngu ngơ…

            “Ngu ngơ” nghĩa là không biết những mánh lới để chạy chức chạy quyền ăn tiền ăn đất. Cái “chất ngu ngơ” đó là chất kẻ sĩ, chất thi sĩ không màng danh lợi.  Nghe nói vừa qua, có vị quan cấp trên  có gợi ý  ông Tuyển lên làm chức cao hơn, nhưng ông từ chối, không dám nhận. Ông mong mỏi sau đàm phán WTO xong , được nghỉ việc quan  để về viết hồi ký, làm thơ. Hồi ông đang bộ trưởng Thương  Mại lần thứ nhất , tôi hỏi ông :” Sao anh không xuất bản thơ mình? Thơ anh có chất  lắm”. Ông cười nheo mắt :” Mình in thơ bây giờ thiên hạ sẽ bảo  Bộ trưởng  lấy  “tiền chùa” in thơ à ! . Mặc dù mình không thèm làm việc hạ tiện đó, họ vẫn cho là như thế, đúng không?. In thơ thì vội gì. Nàng thơ bỏ mình mới sợ, Đúng không nhà thơ Ngô Minh ?“. Vâng, ông bảo không  xa nữa đâu, khi về hưu ông sẽ in một tập thơ dày gồm  ba phần : Thơ cho mọi người. Thơ cho một người . Và thơ cho mình…

            Vâng, cái “chất quan” Trương Đình Tuyển cũng là chất thơ làm xúc động lòng người, làm dân tin yêu, cảm phục. Ôi giá mà tất cả các “quan” của ta ai cũng có “chất quan”  giống như “ông  WTO” Trương đình Tuyển…

Đọc thêm:
Bắt chước Trung Quốc, Việt Nam không thể cạnh tranh (Trương Định Tuyển, theo VietNamNet)
Đề xuất xử lý Bộ trưởng Trương Đình Tuyển (Việt Báo theo Tiền Phong)

Phát ngôn ấn tượng của ông Tuyển trước khi về hưu (Zing.vn theo Kiến thức)
Trương Đình Tuyển Wikipedia Tiếng Việt
Phỏng vấn trực tuyến Bộ trưởng Trương Đình Tuyển (Việt Báo theo VnExpress.net)

Video yêu thích   
http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam

Trở về trang chính
Hoàng Kim, hoangkim, hoangkimvietnam, Ngọc Phương Nam,  Chào ngày mới Thung dung, Dạy và học, Cây Lương thực, Tin Nông nghiệp Việt Nam, Food Crops, Cassava in Vietnam, Khát khaoch xanh, Dayvahoc,Học mỗi ngày,  Danh nhân Việt , Food Crops News, Điểm chính, CNM365, Kim LinkedIn, KimTwitter, KimFaceBook  Đọc lại và suy ngẫm, Việt Nam tổ quốc tôi, Tình yêu cuộc sống,  Thơ cho con 

Choáng ngợp hàng nghìn tượng Phật thiêng xuyên núi

HOCMOINGAY. Theo Hương Sen Xứ Nghệ. Hang động Ajanta  (Ấn Độ)  có thể coi là một trong những di sản lớn nhất về đạo Phật còn lưu giữ được đến ngày nay. Nằm ẩn mình trong khu rừng rậm hoang vu của cao nguyên Deccan (Ấn Độ), hang động Ajanta đã bị lãng quên trong một thời gian dài.  Vào năm 1819, một nhóm người Anh đi săn cọp trong khu vực này đã tình cờ phát hiện hệ thống hang động Ajanta. Quần thể hang động Ajanta là di tích quý giá đại diện cho thời kỳ Hưng thịnh của Phật giáo tại Ấn Độ.  Ajanta tọa lạc ở lưng chừng núi, bên dưới hang động là lòng vực cùng dòng sông Waghora uốn khúc. Hang động được bố trí theo dạng hình móng ngựa, khoét sâu vào bên trong vách núi đá thẳng đứng cao 76m. Di tích hang động Ajanta có tất cả 30 hang, bao gồm Thánh đường Phật giáo và các khu phụ cận. Các nhà khảo cổ đã đánh dấu các hang theo số thứ tự. Quần thể hang động Ajanta không được tạo dựng trong một thời kỳ liên tục nên các nhà nghiên cứu phân chia các hang động theo từng thời kỳ xây dựng.  Nó gồm hai phần: cụm hang được tạo dựng vào giai đoạn đầu vào thế kỷ II TCN gồm hang số 8, 9, 10, 12, 13, 15A mang màu sắc của Phật giáo nguyên thủy.  Cụm hang sau được xây dựng vào thế kỷ V, mang màu sắc Phật giáo mới. Tuy nhiên, một số hang vẫn còn chưa được hoàn tất. Dù vẫn còn một số hang vẫn chưa được hoàn thành, Ajanta vẫn là quần thể chùa hang vô cùng lớn trên thế giới do bàn tay con người tạo ra. Một trong những điểm đặc biệt của quần thể hang động này chính là một số lượng khổng lồ các bức tượng điêu khắc về đạo Phật. Đây được coi là những tác phẩm hội họa đẹp nhất của nghệ thuật Phật giáo. Ngay những bước chân đầu tiên tham quan quần thể kiến trúc này, du khách có thể bắt gặp những khung cảnh hết sức vĩ đại.  “Mặt tiền” của hang động, hàng dài tượng Phật được đục đẽo bằng tay vô cùng khéo léo ngay trên bề mặt của vách đá, hay cả một điện thờ với những cột trụ vô cùng chắc chắn được tạo nên bởi các nghệ nhân ngay trong lòng núi đá. Hang số 12 được đẽo trong thời kỳ đầu và được gọi là Tăng viện; đây là nơi sinh sống của những thầy tu ngày xưa.  Họ sinh hoạt và tu hành trong không gian chật hẹp. Các thầy tu dùng bệ đá làm giường ngủ, họ luôn tuân thủ trong quá trình tu hành khổ hạnh theo cách như thế. Hang số 9 có tên gọi là Tháp viện, là một căn phòng dùng làm nơi cầu nguyện của các nhà tu hành. Tháp viện mang ý nghĩa rất linh thiêng, là nơi tôn thờ thánh tích của Đức Phật.  Thời kỳ này hoàn toàn không có sự hiện diện của các tượng Phật. Vì vậy, Tháp Phật được xem là một biểu tượng linh thiêng để tôn thờ và phụng sự. Nhóm hang động thứ 2, tượng Phật hiện diện khắp nơi. Có tượng Phật ngồi thể hiện rằng, đã đạt được sự giác ngộ dưới cội bồ đề, xung quanh là sự cám dỗ của quỷ ma.  Trước khi giác ngộ, Đức Phật đã trải qua nhiều giai đoạn tu luyện, tất cả đều được thể hiện qua hàng loạt tác phẩm điêu khắc trong hang.  Có được các tác phẩm tượng Phật đạt đến vẻ đẹp đỉnh cao như thế là nhờ vào các họa sĩ và nhà điêu khắc đã thấm nhuần Phật pháp. Chính họ đã góp phần rất lớn tạo nên giá trị cho quần thể hang động Ajanta. Từ thế kỷ thứ VI đến thế kỷ VII là giai đoạn phát triển của nghệ thuật Phật giáo tại hang động Ajanta. Đó là những bức bích họa được vẽ trên tường trong hang động. Cách mà những người thợ dùng để tạo ra những tác phẩm của mình cũng vô cùng độc đáo. Theo một số tài liệu, nguyên liệu chính để làm nên những bức vẽ chính là đá cuội và các loại rau quả.  Rau quả được nghiền nát ra để tạo thành 1 chất keo, sau đó được nghiền tiếp với các viên sỏi đầy màu sắc để tạo ra một loại “sơn” cho những tác phẩm này.  Minh chứng rõ nhất chính là những hình tượng Phật trên những bức tường ở hang số 10 dù đã trải qua nhiều thế kỷ nhưng vẫn không hề bị phai màu. Có thể nói, nghệ thuật hội họa của người Ấn Độ cổ đại đã đạt đến chất lượng hoàn hảo về màu sắc cũng như bố cục. Các tác phẩm này đã qua cuộc thử nghiệm thành công của thời gian. Quần thể chùa hang Ajanta là di tích lịch sử lớn nhất thế giới đã được UNESCO công nhận vào năm 1983. Đây có thể coi là một trong những di sản lớn nhất về đạo Phật còn lưu giữ được đến ngày nay.
Video yêu thích  http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam Trở về trang chính Hoàng Kim, hoangkim, hoangkimvietnam, Ngọc Phương Nam,  Chào ngày mới Thung dung, Dạy và học, Cây Lương thực, Tin Nông nghiệp Việt Nam, Food Crops, Cassava in Vietnam, Khát khao xanh, Dayvahoc,Học mỗi ngày,  Danh nhân Việt , Food Crops News, Điểm chính, CNM365, Kim LinkedIn, KimTwitter, KimFaceBook  Đọc lại và suy ngẫm, Việt Nam tổ quốc tôi, Tình yêu cuộc sống,  Thơ cho con

Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh?

HỌC MỖI NGÀY. Anh Ngô Minh chủ blog "Quà tặng xứ mưa" vừa thông tin sách mới "Bản lĩnh văn hóa" của nhà văn Tô Nhuận Vĩ do Nhà Xuất bản Tri thức vừa ấn hành.  "Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh ? " là sự giới thiệu điểm sách. Thật tuyệt ! Tôi dừng lại lâu, rất lâu trước đoạn viết: "Với Phạm Quỳnh, Bác Hồ đã thảng thốt khi  nghe tin ông bị giết. Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh? “Giết một học giả như vậy thì nhân dân được gì?  Cách mạng được ích lợi gì?” ” Hỏi là đã trả lời, khẳng định: Phạm Quỳnh  là một học giả và việc xử như vậy là một sai lầm. Với tầm nhìn đổi mới ấy, trong những năm qua, mặt bằng dân trí cũng như mặt bằng quan trí đã có  những thay đổi lớn trong việc thẩm định nhiều giá trị văn hóa. Chúng ta đã trả lại đúng giá trị cho Phan Thanh Giản, Nguyễn Văn Tường, một số tác giả  nhóm Nhân văn giai phẩm, cho Leopold Cadière …". Cám ơn nhà văn Tô Nhuận Vĩ, cám ơn anh Chu Hảo và Nhà Xuất bản Tri thức, cám ơn anh Ngô Minh. Đúng là bản lĩnh văn hóa

7948. QTXM- Bạn đọc thân mến. NXB Tri Thức chỗ anh Chu Hảo vừa ấn hành cuốn sách mới của nhà văn Tô Nhuân Vỹ có đầu đề rất luận bàn: BẢN LĨNH VĂN HÓA. Đây là những bài viết, tiểu luận nhà văn viết trong nhiều năm qua, rất tâm huyết, gửi NXB nào họ cũng “sợ”, may có TRI THỨC cuốn sách mới đến với bạn đọc. Gần đây một số tờ báo như Hồn Việt, Văn nghệ TP HCM đã in lại những bài viết “đánh” cụ Phạm Quỳnh. Chúng tôi xin in bài viết của nhà văn Tô Nhuận Vỹ trong BẢN LĨNH VĂN HÓA để  đả phá tư tưởng  lệch lạc cho rằng  “ai không theo ta là địch”.

Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh?

Tô Nhuận Vỹ

 Đã có quá nhiều bài viết, nhiều dẫn chứng sinh động, cả trong nước và nước ngoài, và ngay ở cuốn sách của tác giả Nguyễn Văn Khoan, về sự đóng góp  của Phạm Quỳnh cho Văn hóa Việt Nam. Tôi chỉ xin đi thẳng vào vấn đề cụ thể.

 1. Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh?

 + Đã có nhiều cuộc hội thảo, nhiều cuộc kỷ  niệm về Phạm Quỳnh, đã có nhiều nhà xuất bản đã in lại nhiều tác phẩm của Phạm Quỳnh sau năm 1975… khẳng định sự đóng góp to lớn của Phạm  Quỳnh đối với sự gìn giữ, phát huy nền quốc ngữ,  nền văn học văn hóa dân tộc.

+ Ai cũng biết, băn khoăn còn lại, tựu trung là Phạm Quỳnh đã từng trực tiếp hợp tác với Pháp (Từ Nam Phong cho đến việc tham chính ở cấp cao nhất của chính quyền do Pháp lập nên).

 2. Với điều băn khoăn này, suy nghĩ của tôi là:

Trong suốt chiều dài lịch sử, đất nước ta liên tục bị các thế lực lớn mạnh bên ngoài chế áp, xâm  chiếm. Lực lượng tiên tiến nhất, quyết liệt nhất của  nhân dân yêu nước là cầm súng chiến đấu, nhưng  không phải tất cả nhân dân yêu nước đều ra Liên  phòng, lên chiến khu, lên R. Nhiều người phải ở lại  vùng địch, buộc phải liên quan tới địch, thậm chí  làm cho địch. Nhưng không phải tất cả những người  ở lại đó đều không yêu nước, đều theo địch. Bác Hồ  còn nói “yêu nước tùy theo sức của mình”. Gần bùn  mà chẳng hôi tanh mùi bùn là cực khó, không phải  ai cũng làm được. Cuộc kháng chiến chống Mỹ đã  chỉ rõ: không phải chỉ có những người cộng sản mới  yêu nước. Sự giỏi dang nhất là người cộng sản đã  tập hợp được cả những người không ưa cộng sản  trong mặt trận chống Mỹ, đến cả tổng thống cuối  cùng của chế độ ngụy Sài Gòn cũng có hành động có lợi cho Cách mạng. Đó chính là TẦM NHÌN HỒ  CHÍ MINH trong việc đãi cát tìm nhân tài, trong việc  đoàn kết dân tộc, đặc biệt trong việc đối xử với các  nhân vật lớn mà cả “địch” và “ta” đều chú ý.

Với Phạm Quỳnh, Bác Hồ đã thảng thốt khi  nghe tin ông bị giết.

Điều gì còn băn khoăn về Phạm Quỳnh? “Giết một học giả như vậy thì nhân dân được gì?  Cách mạng được ích lợi gì?” ” Hỏi là đã trả lời,khẳng định: Phạm Quỳnh  là một học giả và việc xử như vậy là một sai lầm. Với tầm nhìn đổi mới ấy, trong những năm qua, mặt bằng dân trí cũng như mặt bằng quan trí đã có  những thay đổi lớn trong việc thẩm định nhiều giá trị văn hóa. Chúng ta đã trả lại đúng giá trị cho Phan Thanh Giản, Nguyễn Văn Tường, một số tác giả  nhóm Nhân văn giai phẩm, cho Leopold Cadière…Tôi muốn nhắc lại trường hợp P. Cadière. Ông là  linh mục được dòng chính thống Paris bổ nhiệm, theo chân đoàn quân thực dân Pháp đi truyền giáo  xứ An Nam. Nhưng trên mảnh đất này, tâm hồn con  người và đầu óc bác học của ông đã được “khai  sáng”. Ông trở thành một nhà bác học lớn về xã hội học, dân tộc học, địa chất học, ngôn ngữ học, sinh  vật học… của Việt Nam mà bao chục năm trời vì vấn  đề chính trị (không phải là vô lý) mà chúng ta “quên” đi sự đóng góp vĩ đại của ông. Vừa qua, cuộc  hội thảo đánh giá sự nghiệp của ông đã được tổ  chức long trọng, chu đáo, trong ba ngày liền tại Huế

 Hỏi là đã trả lời, khẳng  đã chứng minh cho sự đúng đắn của tầm nhìn sáng . Khái niệm “địch”, “ta”, “bên này” “bên kia” trong  nhiều trường hợp khi sử dụng phải hết sức cẩn  trọng, trong đó yếu tố thời gian lịch sử nếu bỏ qua sẽ  “là Acid Sunfuric phá hủy hết mọi giá trị”, như J. P.  

Cách nay hơn 30 năm, tôi có tiểu thuyết Ngoại ô, viết về cuộc sống của một vùng ngoại ô Huế sau giải phóng. Trong cuốn sách này có sự xung đột gay gắt  giữa tư tưởng “ai không theo ta là địch” với tư tưởng “ai không theo địch là ta”. Cuối cùng tư tưởng “ai không theo địch là ta” thắng thế. Với Phạm Quỳnh, tôi nghĩ, với nhiều lý do chính  đáng, đã đến lúc Nhà nước, ở đây là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cần kết luận và vinh danh chính  thức sự đóng lớn lao cho văn hóa dân tộc của ông.

Huế ngày 30/8/2012

 

( Trích sách BẢN LĨNH VĂN HÓA )

————

 1 Nguyễn Văn Khoan, Phạm Quỳnh – Một góc nhìn, Nxb Công  an nhân dân, 2011, tr.280.

( Tác giả gửi cho QTXM)

Video yêu thích 
http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam

Trở về trang chính
Hoàng Kim, hoangkim, hoangkimvietnam, Ngọc Phương Nam,  Chào ngày mới Thung dung, Dạy và học, Cây Lương thực, Tin Nông nghiệp Việt Nam, Food Crops, Cassava in Vietnam, Khát khao xanh, Dayvahoc,Học mỗi ngày,  Danh nhân Việt , Food Crops News, Điểm chính, CNM365, Kim LinkedIn, KimTwitter, KimFaceBook  Đọc lại và suy ngẫm, Việt Nam tổ quốc tôi, Tình yêu cuộc sống,  Thơ cho con 

Hình ảnh tuyệt vời

Subject: Amazing Pictures

Mont Saint-Michel, a rocky island in Normandy, France Moon rise behind Los Angeles Aurora Borealis, Finland Meteor over Stonehenge, England Long exposure of a lightning bolt hitting a tree. Tornado sucks up a rainbow... is this real? Horsetail Fall, Yosemite, shot during February's "firefall" phenomenon Yosemite... (Nevada Falls?) Mt. Monsanto, Portugal... whatever you do, don't sneeze! San Francisco's Secret Mosaic Staircase The Sikh's Golden Temple in Amritsar, India... It's covered in actual gold. Temple in a cave in Thailand The Dark Hedges, Northern Ireland... this would be the perfect place to spend Halloween. Jacob's Well, Wimberley, Texas  Sea Cave Waterfall, Kauai, Hawaii ...how did we miss this? Times Square, 1903 NYC parking, 1930's The last 4 letters of the Hollywoodland sign were removed in 1949 The Tibetan Bridge in Claviere, Piedmont, Italy ...I don't think I'd venture out on this. Hanging restaurant in Belgium ...another "I don't think so" place. "Psst...just a little more to the left."   "Don't worry, I've got your back."

Video yêu thích  http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam Trở về trang chính Hoàng Kim, hoangkim, hoangkimvietnam, Ngọc Phương Nam,  Chào ngày mới Thung dung, Dạy và học, Cây Lương thực, Tin Nông nghiệp Việt Nam, Food Crops, Cassava in Vietnam, Khát khao xanh, Dayvahoc, Học mỗi ngày,  Danh nhân Việt , Food Crops News, Điểm chính, CNM365, Kim LinkedIn, KimTwitter, KimFaceBook  Đọc lại và suy ngẫm, Việt Nam tổ quốc tôi, Tình yêu cuộc sống, Thơ cho con